Amerikaanse politiek nog meer te koop

Boston – Als je geld hebt en passie voor de politiek, kun je sinds vorige week in de VS een stuk makkelijker je invloed laten gelden. Het Hooggerechtshof heeft een streep gehaald door het maximumbedrag van negentigduizend euro dat iemand voor een bepaalde verkiezing aan een partij kan schenken.

Zoals te verwachten was, zijn vooral de Republikeinen blij met de uitspraak. Want hun ideologie van een kleine staat die lage belastingen heft, spreekt natuurlijk heel wat rijke Amerikanen aan. Degenen die een kandidaat flink wilden steunen, waren tot nu toe gedwongen hun geld vooral indirect uit te geven via een Super PAC. Dat is een politieke actiegroep die onbeperkt geld mag inzamelen om met propaganda de verkiezingen te beïnvloeden, maar formeel wel los moet staan van een kandidaat. Geld geven is nu eenmaal hetzelfde als je mening geven, vinden de opperrechters, en het recht daarop is in Amerika heilig. Wie meer geld heeft, kan zijn mening wat harder uitschreeuwen, dat is alles. Het lijkt een kwestie van tijd voor het Hooggerechtshof ook de resterende beperkingen op het gebied van campagnefinanciën zal opruimen.

Wat de Amerikanen daarvan gaan merken, is dat ze nog vaker de namen in het nieuws zullen horen van landgenoten die geen verkozen functie bekleden, maar toch van enorm gewicht zijn. Voor welke presidentskandidaat gaat Sheldon Adelson (Las Vegas, casino’s) zich uitspreken? Welke senaatskandidaat in onze staat heeft de steun van de gebroeders Koch (Wichita en New York, multinationaal industrieconcern)?

Dat het Amerikaanse politieke systeem zich daarop aan het instellen is, blijkt uit de inhoud van sommige politieke reclamespots. Een Democratische senator in Alaska viel de gebroeders Koch daarin direct aan nadat ze spotjes over hem hadden gefinancierd. ‘Ik ga niet naar hen toe om te vertellen wat ze moeten doen. Ik verwacht niet dat ze hier naar Alaska komen om er de lakens uit te delen.’ In andere spots worden de zakelijke praktijken van de broers bekritiseerd.

De uitspraak van het Hooggerechtshof betekent mogelijk nog meer invloed voor de rijken, maar ook, hoopt David Brooks, een conservatieve commentator van The New York Times, meer geld voor de politieke partijen, nu de omweg via de Super PACs niet meer nodig is. Daarmee komt het geld terecht bij organisaties die minder extreme standpunten zullen innemen dan menige actiegroep. Dat kan de Amerikaanse politiek wel gebruiken.