An offer they refused

De stichting Democratie & Media wil pcm terugkopen. De stichting, die 41,9 procent van de aandelen bezit, heeft grootaandeelhouder Apax laten weten belangstelling te hebben voor het meerderheidspakket van het Britse private equity fund. Volgens bronnen heeft Apax het voorstel afgewimpeld.

De stichting wil deze voorgenomen interventie niet alleen, maar met een ‘Nederlandstalige’ partner voor haar rekening nemen. Wie dat is, is nog onbekend. In het verleden zijn er contacten geweest met de Rabobank. Buiten de kring der direct betrokkenen circuleren de namen van de Noordelijke Dagbladcombinatie/VBK, uitgever van onder meer Leeuwarder Courant en boekenfondsen als Contact en Ambo/Anthos, en investeringsmaatschappij HAL (voorheen Holland Amerika Lijn).

Intussen zijn er echter ook andere partijen in het spel gekomen. Sinds vorige week is de situatie bij het uitgeefconcern drastisch gewijzigd. Woensdag sloot bestuursvoorzitter Ton aan de Stegge van pcm met investeerder Boekhoorn een alliantie voor een gratis kwaliteitskrant, die zal concurreren met alle kranten van pcm zelf. Hoewel Boekhoorn met 51 procent zeggenschap heeft, hoopt pcm met deze samenwerking meer omzet en kasstromen te genereren waardoor de prijs van de uitgeverij zou kunnen worden opgedreven. Door de entree van Boekhoorn wordt de zeggenschap over de boedel van pcm, die nu wordt opgetuigd met een extra joint venture, bovendien gecompliceerder.

Drie weken terug was de stichting niettemin optimistisch over haar kansen. Een ingewijde bij pcm suggereerde toen dat het voorzitterschap van Aan de Stegge een kwestie van een maand was. Aan de Stegge, pas sinds 10 april dit jaar in functie, heeft de afgelopen zes maanden op zijn beurt af en toe gedreigd op te stappen wegens het verzet in eigen kring tegen zijn niet altijd even koersvaste beleid.

De stichting heeft al indicaties voor haar bod laten doorschemeren. Democratie & Media gaat ervan uit dat pcm circa achthonderd miljoen euro waard is. Apax heeft 47,5 procent van de aandelen plus stemrecht namens een administratiekantoor dat 5 procent bezit en wordt bestuurd door Apax-functionaris Stephen Grabiner. Op basis van deze verhoudingen zou terugkopen tussen 380 en 420 miljoen kosten. Democratie & Media heeft dat: in kas zit 426 miljoen.

Dat is vermoedelijk minder dan Apax in 2004 betaalde, nog los van de winst die de Britten willen opstrijken. Als Apax uitstapt, moet het fonds zijn pakket contractueel weliswaar eerst aan de medeaandeelhouders aanbieden, maar het kan tegen die tijd wel zelf de prijs bepalen en, als die te hoog is voor de stichtingen, de markt op gaan voor een attractiever bod.

Democratie & Media wil mede daarom optrekken met de kleine stichtingen die de identiteit van de Volkskrant en Trouw bewaken en 4,3 respectievelijk 1,3 procent van de aandelen bezitten. Door de samenwerking met Boekhoorn vrezen ook deze kranten onderworpen te worden aan verwaarlozing of desinvestering. De Volkskrant heeft deze week laten weten mee te willen doen. De grote stichting acht het volgens ingewijden haar plicht om het concern tijdig naar zich toe te trekken omdat ze zich, anders dan Apax, wel ‘voor de eeuwigheid’ verbonden voelt met de uitgeverij en een ‘beursgang niet meer voor de hand ligt’. Omdat de drie stichtingen slechts 47,5 procent in handen hebben, is een derde ‘Nederlandstalige’ partij geboden. Zo kan bovendien de financiële basis van pcm worden verbreed.

Hoewel niemand bij PCM de scenario’s kan doorgronden, worden door bronnen bij de uitgever de volgende stappen denkbaar geacht. Apax tilt eerst de boekendivisie uit het concern en verkoopt de educatieve uitgeverijen aan de partij die ook de vergelijkbare boekenfondsen van Wolters-Kluwer gaat inlijven. ‘Apax wil altijd een gunstige financiële constructie’, heet het bij pcm. Intussen wordt ook het Algemeen Dagblad, zodra het regionale krantenbedrijf is afgeslankt, in de etalage gezet, opdat de Belgische uitgeverij Van Tillo (thans eigenaar van Het Parool) of Wegener toehapt. pcm zelf is dan teruggebracht tot een landelijk krantenbedrijf met een minderheidsbelang in een nieuwe gratis kwaliteitskrant die een oplage beoogt van één miljoen exemplaren. De vraag is of Democratie & Media tegen die tijd een prijs kan betalen die voor Apax aanvaardbaar is. De alliantie die pcm vorige week met Boekhoorn heeft gesloten, wekt de indruk dat die nu de derde partij is die tegen Democratie & Media kan worden uitgespeeld.