Andere wetten

Taco Meeuwsen, Nieuwe Zon. Verhalen. Uitgeverij Veen, 127 blz., f29,90
HET OPENINGSVERHAAL van de bundel Nieuwe Zon zet meteen de toon. In ‘Een ander land’ wordt beschreven wat er gebeurt als de verteller zijn huisarts smeekt om een sterk medicijn dat hem van een overrompelende hoofdpijn moet genezen. De dokter schrijft hem Fortral voor, een nieuw middel, ‘niet van risico gespeend. Het opiaat wil in combinatie met hoge koorts nog weleens voor een tripje zorgen.’ Inderdaad, de verteller wordt door Fortral naar een andere wereld gevoerd. Liggend op zijn bed maakt hij fantastische reizen, van uiterste naar uiterste. Van de sensatie ongelooflijk slim te zijn en alleen maar te kunnen lachen om alles, naar de aanblik van ratten die met brakende mensen copuleren, naar onderaardse gewelven vol kreunende bedelaars, om uiteindelijk weer terug te keren in zijn doorweekte bed. Zijn vrouw verzorgt hem:

’ “Ik dacht dat je het haasje was. Je lag er als een dode bij. Sliep je zo diep?”
“Ik ben er geweest”, brom ik vaag. “Andere wetten gelden daar.”
“Gelden waar?” wil ze weten.
“Waar ik was”, zeg ik. “Een ander land.” ’
De situatie waarin de zieke zich bevond, tussen werkelijkheid en fantasie in, keert telkens weer terug in de bundel. Vrijwel alle personages bevinden zich in een tussentoestand, een gebied of een fase tussen twee bekende werkelijkheden in. Zo bedrijven de twee protagonisten van het tweede verhaal, ‘Woest wiegen’, de liefde in een soort trechter in een berg, tegen een rotswand. Tussen klimmen en dalen, tussen vallen en doorlopen, tussen hemel en aarde. Ze hebben elkaar lange tijd niet gezien, en in de omstrengeling te midden van klamme rotsen komen hun geschiedenissen weer bijeen. De mannelijke helft van het duo is komen binnenvallen in het vakantiehuisje van twee vrienden. Hij heeft er een handje van om op die manier te verschijnen: 'Mensen jaren niet gezien en dan onaangekondigd voor hun neus staan. De verwarring van hun gezichten stelen. Het raadsel van de geschiedenis weer oprakelen. Onderweg naar zo'n ontmoeting koester ik een verwachtingsvolle spanning in de onderbuik. Zou het leven gewoon doorgegaan zijn?’
Ook dat motief, 'het raadsel van de geschiedenis weer oprakelen’, keert meer dan eens terug. Enkele van Meeuwsens personages wroeten in de aarde naar onverwachte schatten. In 'Man van staal’ wordt een spel gespeeld met de tegenstelling natuur- cultuur: ’ “Wij determineren in bos en veld, langs rietkraag en Veluwezoom. Onvermoeibaar stellen wij vast welke soorten deel uitmaken van Gods ongebreidelde natuur. Treffen wij een specimen aan dat ons, zo op het eerste gezicht, vreemd voorkomt in deze biotoop, die wij immers kennen als onze broekzak, dan beproeven wij het exemplaar onder handen. Wij nemen een hapje. Smaakt het ons, dan eten wij door, tenminste wanneer wij niet gestoord worden door een ambtenaar in functie.”
“Zat je soms weer van de kikkers te vreten?” vraagt Boleet met een slimme grijns.’
Wat voor de een ongerepte natuur is, is voor de ander niet meer dan voedsel. In 'De onzing’ draait het om een dodelijke sekte die onder het mom van liefdadigheid en goeddoenerij mensen een milde dood bereidt. De dingen zijn niet wat ze lijken, zijn onderworpen aan andere wetten dan de 'normale’. In Nieuwe Zon is vrijwel niets wat het op het eerste gezicht lijkt. Taco Meeuwsen heeft met veel fantasie een verzameling verhalen geschreven die alleszins prettig is om te lezen. Zijn stijl is rijk, soepel en hier en daar zelfs verrassend.