POPMUZIEK

Appel in de lunchbox

Kubus & Rico

De symfonische-rockgroep Marillion schreef begin jaren tachtig een nummer vol paranoia. Freaks heette het, en het onheilspellende refrein dat de Schotse zanger Fish zong luidde: ‘Please stop staring at me’. Het kwam nooit op een volwaardig album terecht, alleen op een verzameling b-kantjes en een live-cd.
Tien jaar later haalde de r&b-act Silk uit Georgia een Amerikaanse nummer-één-hit met de single Freak Me, met refrein “Cause tonight baby/ I wanna get freaky with you’. De Britse boyband Another Level coverde het zes jaar later. Hier had de term 'freak’ een volledig andere inhoud, namelijk een verleidelijke, sensuele, een ronduit seksuele.
Het palet aan Freaks in de popgeschiedenis is breed, en ze komen allemaal langs op het eerste album van Kubus & Rico, inclusief de meest voor de hand liggende: de discofunkhit Le Freak uit 1978 van Chic. In nog geen minuut smeedt producer Kubus een overdonderende hoeveelheid Freaks aan elkaar, waarop rapper Rico het nummer De Freak De Flow inzet.
Er is lang uitgezien naar een album van Kubus en Rico samen. Rico was een van de twee gezichten van Opgezwolle, de meest succesvolle Nederlandse hiphopformatie van de afgelopen vele jaren. Al verschilde hun stijl, Opgezwolle was de werkelijke troonopvolger van Osdorp Posse: hier waren weer hiphoppers die live menige rockband van de planken speelden, clubs in het hele land uitverkochten en op festivals het grote podium aankonden. Zoals Osdorp Posse het decennium ervoor wist ook Opgezwolle een nieuwe generatie hiphoppers aan te zetten tot muziek. Er kwam een tijdlang zelfs zoveel talent uit Zwolle dat de stad leek te worden uitgeroepen tot het Nederlandse Seattle of Detroit.
Kubus was het muzikale brein achter vele Nederlandse hiphopalbums, de man die wist wat beuken was, maar ook graaide uit de meest uiteenlopende, onverwachte en obscure bronnen en daarmee zijn eigen herhaling voor bleef. Spannend was een aantal jaren geleden zijn samenwerking met de grillige, van oorsprong Britse rapper BangBang. En spannend is ook nu zijn samenwerking met rapper Rico. Die neemt meer ruimte dan ooit om verhalen te vertellen, ook wanneer die geen meezingbaar refrein opleveren, of niet direct betrekking hebben op zijn eigen leven. Grappig is de manier waarop hij in Antoinette een dansende vrouw beschrijft door te plukken uit hit Wasmasjien ('Kleine wasjes/ Grote wasjes/ Laat maar lekker draaien’) van de Surinaamse feestband Trafassi. Nog vermakelijker is My Level, dat aanvankelijk keurig blijft binnen het licht snoeverige idioom dat hiphop eigen is: 'Je komt never op m'n level.’ En ineens, uit het niets, zingt Rico: 'Appel in de lunchbox’. En opnieuw, opnieuw, a capella zelfs. Daarmee haalt hij een volstrekt andere wereld het nummer binnen. Een lunchbox, dat is Het Bureau, dat is Debiteuren Crediteuren, waar de appel in kwestie - toedeledokie - in de prullenbank verdwijnt. En dan moet een nummer later Repelsteeltje nog langskomen, en om zeep worden geholpen.
Zo klinkt DMT van Kubus & Rico dus: als het werk van twee mannen op drift, bevrijd van het inlossen van verwachtingen.

Kubus & Rico, DMT, label: Topnotch/Universal Music