Arafats democratische politiestaat

Niet iedereen in Israel is gelukkig met de eerste democratische Palestijnse verkiezingen van afgelopen zaterdag. De Jerusalem Post - toch al een verklaard tegenstander van het vredesproces - schreef schamper over een ‘klucht’ en de ‘geboorte van de 23ste Arabische politiestaat’. Volgens de Post had Israel maar al te bereidwillig geholpen bij de oprichting van een politiestaat vlakbij zijn belangrijkste bevolkingscentra. Dat is nogal demagogisch en gemeen uitgedrukt, maar helaas is het niet helemaal onwaar.

De verheugend hoge opkomst bij de eerste Palestijnse verkiezingen (vooral in Gaza, iets minder op de Westelijke Jordaanoever) is algemeen geinterpreteerd als een steunbetuiging voor Arafats vredesproces en een nederlaag voor de linkse en fundamentalistische groepen die tot een verkiezingsboycot hadden opgeroepen. Een democratisch proces is daarmee nog niet gegarandeerd. Dat geen politicus van naam het waagde het tegen de grote PLO-leider Yasser Arafat op te nemen is begrijpelijk, dus zijn 88,1- procentsoverwinning betekent niet per se een stalinistische democratie. Maar zorgwekkender zijn de berichten over intimidatie. Onafhankelijke of niet voldoende loyale journalisten werden voor de verkiezingen opgepakt en verhoord, kandidaten werden gedwongen zich terug te trekken en er was gegoochel met procedures en nummers van kandidaten. Ook de massale aanwezigheid van Arafats geheime politie in de stemlokalen in Gaza en een incident waarbij een politieman een functionaris van het stembureau doodschoot, geven te denken. In Oost- Jeruzalem waren het de Israeli’s die met hun veelvuldige controles en massale militaire aanwezigheid bij de postkantoren (die geen stembureaus mochten heten) een ongeoorloofde pressie uitoefenden, waardoor veel minder Palestijnse bewoners van die stad durfden te gaan stemmen. Als ze al wisten waar ze dat moesten doen, want verkiezingspropaganda was in Jeruzalem ook al verboden. Toch is het al een belangrijke stap dat Palestijnen uit Oost-Jeruzalem konden meestemmen en niemand meer kan volhouden dat Jeruzalem alleen een Israelische aangelegenheid is.
De Israelische eerste minister Peres was tevreden en zei voorzichtig dat de verkiezingen in ieder geval hebben aangetoond dat een democratische Palestijnse maatschappij mogelijk is. Arafat zei trots te zijn op zijn volk. Ook in de nieuw gekozen Palestijnse Raad heeft zijn Al Fatah nu de meerderheid. Toch waren de kiezers alert genoeg om ook onafhankelijke kandidaten en zelfs enige regelrechte tegenstanders van Arafat te kiezen. Een beetje werkelijke democratie eist dat hen nu niet de mond wordt gesnoerd als zij corruptie en onderdrukking van de vrijheid aan de kaak stellen.
De strijd om een democratische Palestijnse staat gaat verder op twee fronten. Voor een Palestijnse staat in de komende onderhandelingen met Israel over de status van wat nu nog gedeeltelijk bezette en gedeeltelijk autonome gebieden zijn. En binnen Palestina voor een werkelijke democratie zonder intimidatie en erger.