Argentijnen demonstreren voor abortus

Buenos Aires – De lijdensweg van de 27-jarige Belén begon toen ze met buikpijn in het ziekenhuis werd opgenomen. Na een miskraam gaf het medisch personeel haar aan bij de politie. Moord, oordeelde de rechter.

Die achtte bewezen dat Belén de miskraam had opgewekt en veroordeelde haar in april tot acht jaar gevangenisstraf. De zaak zorgt voor grote opschudding in Argentinië, waar abortus alleen is toegestaan in geval van verkrachting, wanneer het leven van de moeder gevaar loopt, of als de foetus niet levensvatbaar is. ‘Vrouwen die zien wat Belén is overkomen, durven nu niet meer naar het ziekenhuis te gaan’, zegt Laura Belli (36). Ze maakt zich grote zorgen over de kwetsbare positie van ongewenst zwangere vrouwen. Belli, voorzitter van een ethisch comité in een publiek ziekenhuis in Buenos Aires, merkt dat medici in de praktijk zelfs legale abortussen weigeren: ‘Ze willen niet bekend staan als Dr. Abortus.’

Volgens schattingen worden in Argentinië jaarlijks driehonderdduizend clandestiene abortussen uitgevoerd. De omstandigheden waaronder de ingreep plaatsvindt zijn afhankelijk van de portemonnee. Vrouwen van goede komaf kunnen terecht in een privé-kliniek, waar tegen betaling de papieren worden vervalst. Arme vrouwen zijn vaak aangewezen op kwakzalvers. ‘Zij grijpen naar de spreekwoordelijke breinaald of dubieuze medicijnen, met alle risico’s van dien’, weet Belli. Deze amateuristische abortussen zijn de belangrijkste oorzaak van moedersterfte in Argentinië.

Toch blijft abortus voor veel politici taboe. Niet alleen voert de katholieke kerk een sterke anti-abortuslobby, ook heerst er een sterke machocultuur: een zwangere vrouw wordt niet in staat geacht zelf beslissingen over haar lichaam te kunnen nemen.

Steeds minder vrouwen laten zich echter de wet voorschrijven. Vorig jaar is een nieuwe beweging ontstaan die een eind wil maken aan (seksueel) geweld tegen vrouwen. Onlangs gingen daarom in heel Argentinië tienduizenden demonstranten, waaronder ook opvallend veel mannen, de straat op. ‘Stop het geweld!’ en ‘Laat Belén vrij!’ was te lezen op de protestborden en spandoeken.

Of de politici zich wat van het protest aantrekken is maar de vraag. Ze zijn gewend aan de talloze demonstraties voor de trappen van het Argentijnse Congres. Toch is er een reden om optimistisch te zijn. In de kleurrijke demonstratie liepen links en rechts, arm en rijk gezamenlijk door het centrum van Buenos Aires. Politici mogen elkaar onderling al decennialang gijzelen over abortus, veel gewone Argentijnen blijken buitengewoon eensgezind in hun opvatting.