Argentijnse afvalligen schrijven zich massaal uit

Buenos Aires – Honderden christenen hebben zich verzameld op de hoek van Avenida Corrientes en Callao. Ze zijn naar het centrum van de Argentijnse hoofdstad getrokken om afstand te nemen van hun geloof. Ze worden ontvangen door Analía Mas van de Seculiere Coalitie, die sinds 2009 strijdt voor scheiding van kerk en staat. ‘Als je ons formulier invult, en een kopie van je ID-bewijs inlevert, zorgen wij voor je uitschrijving.’ Veel van de ‘afvalligen’ dragen een groene zakdoek: het symbool voor de legalisering van abortus. Eerder deze maand strandde dat wetsvoorstel in de Senaat, na flink gelobby van de rooms-katholieke kerk. ‘Na de stemming ontving ik boze mails met verzoeken tot uitschrijving. Daarom hebben we deze collectieve apostasie georganiseerd’, zegt Mas.

Veel Argentijnen zijn geen praktiserend katholiek, maar omdat ze zijn gedoopt, staan ze toch als christen te boek. Dat geldt ook voor Laura Ojeda, die daar nu genoeg van heeft omdat ‘de kerk de militaire dictatuur heeft gesteund en zich heeft verzet tegen vrouwenrechten’. Ook voor vriendin Flo Silva is de maat vol. ‘Ze hebben ons gays nooit geaccepteerd. Ze mogen dus niet namens ons spreken.’

Via de collectieve uitschrijving besparen de afvalligen zich ook een strijd met de kerkelijke bureaucratie. Het kostte Walter Alini een half jaar om zijn lidmaatschap op te zeggen. ‘Ik had een uittreksel van het doopregister nodig dat je fysiek moet ophalen bij de parochie waar je bent gedoopt, maar dat is vijftig kilometer verderop.’ Ook het resultaat was teleurstellend: Walter ontving een kopie van zijn doopceel met een aantekening dat hij de kerk had verlaten. Maar zijn gegevens staan nog steeds in het doopregister.

De uitschrijvingen zijn echter symbolisch, omdat ze geen invloed hebben op de subsidies voor de kerk. Daarvoor is namelijk een wetswijziging nodig. Momenteel betaalt de Argentijnse staat het salaris van 130 bisschoppen en 550 priesters. Ook hoeft de katholieke kerk geen belasting te betalen en ontvangt ze cadeaus van lokale overheden: zo schonk Buenos Aires twee jaar geleden ruim dertigduizend vierkante meter grond. Zelfs de lampen in de kathedraal branden op kosten van de stad.

In het land van de populaire paus Franciscus – waar 75 procent zichzelf als katholiek identificeert – is het een risicovolle onderneming voor politici om die subsidies ter discussie te stellen. Alleen het Links Front, een partij met slechts drie zetels, heeft een concreet voorstel om kerk en staat te scheiden.