Aristokrakers

Margaret Thatcher heeft nieuwe overburen. Eind september betrokken zeven krakers een appartement op Chester Square, in de statige Londense wijk Belgravia. Het twaalf miljoen pond kostende optrekje is eigendom van een Arabische olieboer die het beschouwt als een speculatieobject. De krakers hebben de 84-jarige oud-premier op de thee gevraagd, een uitnodiging waar ze niet op inging. Tevens stuurden ze haar een cadeau, gewikkeld in een kaart van Europa. Inmiddels heeft de eigenaar een ontruimingsbevel bemachtigd, zodat de krakers er elk moment uitgezet kunnen worden.

Dat is geen ramp, want in de chique buurten Belgravia en Mayfair staat een kwart van de panden leeg. Op de grond van de Hertog van Westminster spelen de rijken der aarde, met name Arabieren, een levensecht monopoly-spel. Panden van tien, twintig, dertig miljoen pond zijn al jaren onbewoond en dienen slechts als investeringsobject, waarmee grote winsten kunnen worden gemaakt. Onbelast natuurlijk, want ze staan meestal geregistreerd op de Maagdeneilanden. Tot de speculanten behoren ook landen, die panden waar vroeger hun ambassades in zaten met oog op toekomstig profijt aanhouden.
De gemeente Westminster baalt van de massale leegstand. Niet alleen loopt het tienduizenden ponden aan gemeentebelasting mis, het is ook slecht voor de leefbaarheid en de veelal historische panden zelf. Op papier bestaat er een mogelijkheid tot onteigening bij misbruik van onroerend goed, maar in de praktijk is er nog geen sjeik geweest die zijn speculatieobject kwijt is geraakt. Een van de problemen is het gebrek aan mankracht om het misbruik op te sporen. De verantwoordelijke ambtenaar Paul Palmer heeft steun gekregen van krakers, die precies weten welke panden hoe lang leegstaan en onbedoeld fungeren als padvinders.
Een jaar geleden betrok een groep kunstenaars een 6,25 miljoen kostend pand in Upper Grosvenor Street, om de hoek bij de Amerikaanse ambassade en het Michelin-restaurant van Michel Roux jr. Het DA!-collectief deelde het pand op in woonkamers, ateliers en tentoonstellingruimten. Een paar maanden later bezetten de posh squatters – nazaten van de Mayfair Hippie Squatters uit de swinging sixties – een pand waar ooit de Mexicaanse ambassade zat, marktwaarde: dertig miljoen. De krakers, onder wie de zoon van de Russische componiste Elena Firsova, doopten hun nieuwe onderkomen om tot ‘The Oubliette’, de geheime kelder. In dit kraakpand wordt Oyster Bay-wijn geschonken.
Iets verderop, nabij het onderkomen van Madonna, had de Temporary School of Thought een pand gevonden ter waarde van 22,5 miljoen pond. De eigenaar, het mysterieuze Timekeeper Ltd, dreigde meteen met een kort geding. Kraken in Engeland is immers geen zaak van de straf- maar van de civiele rechter. Afgezien van de rechters, speculanten en de boulevardpers kunnen de krakers op sympathie rekenen. Gratis beheren ze immers dure gebouwen en voeren ze het broodnodige onderhoud uit.