Armenië plukt de vruchten van jarenlang actievoeren

Jerevan - In een amper een maand tijd is het hele politieke systeem in Armenië aan het wankelen gebracht. Hoe kan dat in vredesnaam? Het is ‘het succes van jarenlang actievoeren, geduld hebben en toeslaan op het juiste moment’, zegt dertiger Armen Grigorian al nippend van een glas gifgroene frisdrank. Hij vormt samen met hooguit twintig andere activisten, inclusief oppositieleider Nikol Pasjinian, het kernteam van de protestbeweging in Armenië dat verantwoordelijk is voor het vertrek van premier Serzj Sarkisian op 23 april. Het is de krachtige en goed resoneerde leus Merjir Serzhin (weg met Serzj) die volgens Grigorian er mede voor heeft gezorgd dat het kleinschalige protest razendsnel is uitgegroeid tot een volksbeweging.

Begin april waren er slechts 750 mensen bij een protest in de hoofdstad Jerevan, vertelt de ervaren activist. Maar Grigorian voorvoelde al wel dat na eerdere grootschalige protesten in 2008, 2013 en 2015 het deze keer wel zou lukken. ‘De bevolking is al jarenlang gefrustreerd over het gebrek aan goede banen, de armoede in het land en de zeer corrupte politieke elite. Maar ze gaan de straat niet op, omdat er geen geloof is in een goede uitkomst’.

Het was de heersende macht zelf die haar hand verspeelde. Na twee termijnen van vijf jaar als president werd Sarkisian aangesteld tot premier van zijn land. Daarmee werd duidelijk wat het eigenlijke doel was van de zogenoemde hervorming uit 2015 om Armenië te veranderen in een parlementaire republiek met de premier als de belangrijkste man van het land.

Voor het 42-jarige parlementslid Pasjinian, die als student al actie voerde tegen de heersende macht, was deze benoeming het startsein voor een protestmars dwars door Armenië. Met zijn actie mobiliseerde de oppositieleider de bevolking in kleinere steden en dorpen, terwijl verderop in de hoofdstad Jerevan activisten dagelijkse protestacties organiseerden om het revolutievuur aan te wakkeren. ‘We waren op de hoogte van elkaars acties maar begonnen pas samen te werken toen Pasjinian in Jerevan arriveerde’, vertelt Grigorian.

Met een landelijke stakingsactie, vorige week woensdag, dwongen de demonstranten ook de machtige regeringspartij van de opgestapte premier Sarkisian om afstand te doen van de macht. Een deel van de partij stemde dinsdag voor Pasjinian als interimpremier waardoor hij een meerderheid haalde in het parlement en verantwoordelijk is voor het uitschrijven van nieuwe verkiezingen. Grigorian droomt al van een politieke functie. ‘Ik wil dat er een echte democratie ontstaat in Armenië, waardoor niet langer de macht ligt bij een kleine groep miljardairs en haar politieke bondgenoten’.