Aroma en Roma: wapens in de EU-tabaksoorlog

Brussel – Tabakslobbyisten in Europa bereiden zich op dit moment voor op misschien wel de belangrijkste strijd uit hun loopbaan: die tegen de nieuwe Tabaksrichtlijn van de Europese Commissie.

Brussel wil het de tabaksindustrie nog moeilijker maken om jongeren aan het roken te krijgen. ‘In vijf jaar tijd willen we ruim een miljoen minder rokers in Europa’, zei eurocommissaris voor Gezondheid Tonio Borg eind februari. Beelden van zwarte longen moeten voortaan driekwart van de verpakking beslaan en worden verplicht in álle 27 lidstaten. En er komt een verbod op het toevoegen van aantrekkelijke aroma’s aan sigaretten. ‘Wij gaan jonge mensenlevens redden’, aldus Borg.

Applaus in een unaniem gestemd parlement, want: levens redden, dat willen we allemaal. Zet daar maar eens een ander geluid tegenover. D66-europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy deed een poging: ‘Ik ben vóór strengere maatregelen van de Commissie, maar ik vraag mij af waarom diezelfde Commissie tegelijkertijd met landbouwsubsidies de Europese tabaksboer blijft steunen. Is dat verenigbaar?’

Geen antwoord van eurocommissaris Borg. Maar als de komende maanden de onderhandelingen over de Tabaksrichtlijn met de lidstaten worden opgevoerd, kan de Commissie die kwestie niet langer negeren. Het liefst zou de Commissie de subsidies beëindigen, maar dat valt niet goed bij europarlementariërs en landbouwministers uit tabak producerende landen.

Borgs échte slachtoffer is niet het ároma maar het zijn de Roma, luidt een dramatische videoboodschap op de website van Unitabs, de lobbyclub van Europese tabaksboeren.

‘Dankzij onze tabaksplantages integreren de Roma in onze samenleving’, galmt een voice-over bij beelden van tabak plukkende zigeuners op een zonnige plantage in Hongarije, waar de huidige regeringspartij wordt gesteund door de extreem-rechtse, anti-zigeunerpartij Jobbik. Voor de meeste Hongaren is zigeuner, csigány, synoniem voor crimineel maar voor deze ­speciale lobbygelegenheid spreken tabaksboeren in het filmpje over Roma, de politiek correcte term.

‘Door het te werk stellen van Roma op onze plantages is het gevoel van veiligheid in de regio sterk toegenomen’, gaat de voice-over verder. Gaat de nieuwe Tabaksrichtlijn een einde maken aan dit succesverhaal?’

De Europese tabaksoorlog is begonnen, en door Brusselse wandelgangveteranen wordt Borg al gewaarschuwd: ‘Prachtig hoor, “mensenlevens redden”, maar daarmee win je de strijd niet.’