Commentaar

Arts op het schavot

BINNENLAND - Het ministerie van VWS gaat eind dit jaar op een website een zwarte lijst publiceren met artsen en verpleegkundigen die tijdelijk zijn geschorst of niet hun beroep mogen uitoefenen. Het beoogt hiermee te voorkomen dat (tijdelijk) onbevoegde medici stiekem in een ander ziekenhuis aan de slag gaan. Maar dit is een fout middel. Mensen van een specifieke beroepsgroep worden aan de schandpaal genageld en het getuigt niet van vertrouwen in het tuchtcollege.
Als een arts fouten maakt of slecht functioneert, dan wordt hij door de tuchtrechter voor een bepaalde periode (een enkele keer levenslang) onbevoegd verklaard. Dat dit strafsysteem niet waterdicht is komt zo nu en dan pijnlijk aan het licht, zoals bij de chirurg in Emmen die doorging met zijn onkundige maagverkleiningsoperaties met – naar we nu weten – zes doden tot gevolg. Als zoiets gebeurt, is dat ernstig. Het heeft bovendien een negatief effect op het vertrouwen in andere artsen. Om die reden wil de Orde van Medisch Specialisten nu ook graag een lijst opstellen van artsen die niet goed functioneren.
Voor een notoire knoeier die willens en wetens doorgaat, is deze direct toegankelijke informatie voor het publiek misschien nog wel terecht. Maar het pakt tegelijk funest uit voor artsen die tijdelijk op non-actief zijn gesteld en na het opheffen van hun schorsing weer aan het werk mogen. Staat een naam eenmaal op die lijst, dan zal geen patiënt de neiging hebben het voordeel van de twijfel op zichzelf uit te testen. Daarmee wordt een arts in zijn verdere carrière geschaad. Dit gaat voorbij aan het rechtsbeginsel dat voor iedereen geldt. Bij iedere wetsovertreder is het oordeel aan de (tucht)rechter, en alle plegers van een strafbaar feit verdienen rechtsbescherming.
Er bestaat gelukkig ook geen zwartboek op internet van mensen die ooit in de gevangenis hebben gezeten. Zij krijgen na het uitzitten van hun straf (of van hun straftaak) van de maatschappij – terecht – een herkansing. Frauderende bankiers en vastgoedontwikkelaars of falende bestuurders komen vaak niet eens voor de rechter. Waarom dan wel een uitzondering maken voor de medische beroepsgroep? Is het omdat medische missers zwaarder wegen en het vertrouwen in de arts zo oneindig groot is? Wél duidelijk is dat het correctiesysteem voor de medische branche niet altijd adequaat functioneert. De tuchtcolleges krijgen al langer kritiek: ze zouden te veel naar binnen gekeerd zijn. Daar zou iets aan gedaan moeten worden. Binnen de medische beroepsgroep wordt ondertussen al langer geëxperimenteerd met een blame free meldingssysteem. Het idee is dat als er ruimte is voor eerlijkheid en openheid dit tot lering strekt voor de toekomst. Het instellen van een zwarte lijst zal daar niet aan bijdragen.