Popmuziek: Gang Starr

As op het mengpaneel

Gang Starr in Duitsland, 2003 © Chi Modu

Het is een verhaal waar een eigentijdse fictieschrijver of ambitieuze documentairemaker zo mee aan de haal kan. Eind jaren tachtig gingen twee arme zwarte jongens in New York samen muziek maken. De rapper heette Guru, de producer DJ Premier. En hoewel dit duo genaamd Gang Starr nooit wereldhits zou scoren, groeiden de twee in de jaren negentig met strak geproduceerde, jazzy hiphop uit tot een van de beste rapacts ooit – tot de onderlinge frictie kwam. Sinds 2003 wisselde het roemruchte duo geen woord meer. Ook niet toen Guru terminaal ziek werd. Pal voor zijn overlijden, in 2010, schreef hij vanuit zijn ziekenhuisbed zelfs een brief waarin hij zich distantieerde van alles wat hij ooit met Premier had gedaan en verklaarde hij zijn trouw aan zijn nieuwe kompaan, de onbekende DJ Solar.

Na zijn dood bleek Solar alle rechten over het werk van Guru te bezitten en diens royalty’s te ontvangen. Maar oncologen verklaarden onder ede dat Guru die controversiële laatste brief nooit kon hebben geschreven: hij was toen al in een kunstmatig coma gebracht, Solar moest hier achter zitten. Jarenlang volgde juridisch gesteggel tussen enerzijds de laatste zakenpartner van Guru en anderzijds DJ Premier en de familie van Guru. Voor een onbekend bedrag kocht Premier uiteindelijk van Solar de laatste, nooit uitgebrachte opnames van Guru. Die ontdeed hij gauw van Solars muzikale omlijsting en langdurig ging hij ermee aan de slag, in de studio met de as van Guru op het mengpaneel.

One of the Best Yet is het verbluffende resultaat van DJ Premiers inspanningen. Het bovenstaande is behalve een schrijnend achtergrondverhaal ook van wezenlijk belang voor dit album zelf, want vanaf het openingsnummer voel je dat de producer zich van zijn beste kant wil laten zien: onverwachts heeft hij na al die jaren nog één keer de kans gekregen om met zijn vroegere wederhelft te werken, en die kans moet benut worden.

Muzikaal volgt One of the Best Yet het bekende, nog altijd werkende Gang Starr-recept: veel scratches, kletterende drums, stuiterende bassen, voortdurend verrassende samples. Guru doet intussen, ondersteund door een rits goed gekozen gastartiesten, ook wat we van hem kennen: hij rapt kalm, loom, volledig in controle. Opvallend is hoeveel van zijn teksten, over de oppervlakkigheid van zijn hit-georiënteerde collega’s, vandaag de dag nog steeds actueel zijn.

Hiphop is een genre dat overspoeld wordt door krampachtige postuum-albums, waarop rappers in een hitgevoelige mal worden geduwd die ze tijdens hun leven hadden verafschuwd. De grootste kwaliteit van One of the Best Yet: het album klinkt van begin tot eind authentiek, alsof de twee mannen daadwerkelijk met elkaar in de studio zaten, en toch is de sound niet gedateerd. Ook doordat Premier een paar grote hedendaagse rappers als J. Cole en Royce Da 5’9” heeft ingeschakeld voor een gastcouplet. Laatstgenoemde verwoordt het treffend: ‘Cause we got the actual ashes of Guru on the boards/ He’s sittin’ right inside an urn in het session/ Lookin’ down from Heaven to Gang Starr’s current progression.’


Gang Starr – One of the Best Yet