Atoomlobby bestrijdt zichzelf

Berlijn – Het licht is deze zomer niet uitgegaan in Duitsland. Dat is allerminst vanzelfsprekend. Door problemen met kerncentrales en grootschalig onderhoud is ’s lands atoomenergiecapaciteit bijna gehalveerd. Op het hoogtepunt vorige maand lagen maar liefst zeven van de in totaal zeventien Duitse kerncentrales plat. Slechts een enkele is sindsdien weer opgestart.

De atoomellende begon begin juli met de door Vattenfall beheerde kerncentrale in Krümmel, bij Hamburg. Na twee jaar stil te hebben gelegen als gevolg van een brand, ging het binnen enkele weken na de herstart opnieuw mis. Er ontstond kortsluiting in een transformator. Vervolgens liet Vattenfall na de voor zulke crisissituaties verantwoordelijke toezichthouder tijdig te waarschuwen. In plaats daarvan werd de politie gebeld. Politici van links tot rechts bekritiseren sindsdien het geklungel van de Zweedse energiereus.
Pikant nieuws, ook voor Nederland – en niet alleen omdat een deel van de centrales dicht bij de grens ligt. Vattenfall lijfde dit jaar immers Nuon in. De nieuwe eigenaar van concurrent Essent, RWE, doet het niet veel beter. Vlak na het ongeval in Krümmel werd ook een van haar kerncentrales stilgelegd wegens een storing. Pijnlijk, te meer daar RWE (tevergeefs) mede-eigenaar wil worden van de kerncentrale in Borssele.
Voor de Duitse atoomlobby komen de storingen op het slechtst denkbare moment. Over een maand kiezen de Duitsers een nieuw parlement. Een van de hete hangijzers is de energiepolitiek. Volgens het in 2000 door de toenmalige coalitie van SPD en Groenen afgesloten ‘atoompact’ moeten de komende regeerperiode zeven oudere kerncentrales verdwijnen. In 2022 dient de laatste kerncentrale van het net gehaald te worden.
Die ruime tijdsplanning biedt de voorstanders van kernenergie alle gelegenheid roet in het eten te gooien. Kernenergie voorziet op dit moment nog in ruim twintig procent van de Duitse energiebehoefte. De christen-democratische CDU, die in alle peilingen een ruime voorsprong bezit, wil dat zo houden. Ook beoogd coalitiepartner FDP wil het nucleaire afscheid terugdraaien. Om over de Duitse energieconcerns maar te zwijgen. Zij denken al na over nieuwe kerncentrales.
Zo ver is het nog niet. De anti-atoombeweging plant drie weken voor de verkiezingen haar wederopstanding. Tienduizenden, zoniet honderdduizend demonstranten hoopt de organisatie te verwelkomen in Berlijn om te betogen vóór sluiting van alle kerncentrales. Maar de reeks storingen laat zien dat de atoomlobby een nog veel gevaarlijker vijand tegenover zich heeft: zichzelf. Op zoveel medewerking in de aanloop naar de verkiezingen had de anti-atoombeweging niet gerekend. ‘De industrie bewijst dat het ook zonder kernenergie kan’, jubelt een woordvoerder.