AVANT-GARDE VAUDEVILLE

Voor liefhebbers van Louis Andriessen is Cristina Zavalloni geen onbekende naam: deze Italiaanse zangeres geldt sinds jaar en dag als ’s mans muze. Andriessen schreef exclusief voor haar al meerdere rollen in zijn muziektheaterstukken. Zavalloni combineert klassieke precisie met het improvisatievermogen van jazz en het theatrale van de betere pop. Doorgaans schept Zavalloni er ook een groot genoegen in om tegen de haren van haar publiek in te strijken: zo zag ik haar ooit een Utrechts jazzfestival verfrissend verbijsteren met weelderig Italiaans poprepertoire. Enorm energiek en zeker niet pretentieus, deze frêle Italiaanse. 12 september komt Zavalloni met haar trio (Stefano de Bonis, piano; Antonio Borghini, bas; Cristian Calganile, drums) naar het Bimhuis, Amsterdam.


Nauw verwant met Zavalloni’s grensdoorbrekende stijl is de Tsjechische zangeres en violiste Iva Bittová(16 oktober in het Muziekgebouw aan het IJ, Amsterdam). Je kunt bijna wachten op een samenwerking – beide zangeressen bewegen zich zonder vrees op jazz-, pop-, klassiek en improvisatiegebied. Nog altijd overrompelend is de dubbel-cd die Bittová met gitarist Vladimír Václavek en cellist Tom Cora in 1997 opnam: Bílé inferno, een verplichte aanschaf voor iedere avontuurlijke muziekliefhebber. In Amsterdam speelt Bittová met het New Yorkse ensemble Bang on a Can, vermaard vanwege hun samenwerking met Steve Reich. Drie jaar geleden verscheen in deze combinatie de indrukwekkende cd Elida, te typeren als avant-garde vaudeville met een semi-klassieke twist. Voor wie niet gruwt van deze omschrijving is ook Bittová niet te missen.
Van het Afrikaanse continent verwacht ik veel zielenheil bij de concerten van Seun Kuti (29 september, Paradiso, Amsterdam) en Femi Kuti (6 november, Melkweg, Amsterdam). Beide zonen van Fela Anikulapo Kuti moderniseren op subtiele wijze de door hun legendarische vader uitgevonden afrobeat. Het verschil tussen Seun en Femi is te verwaarlozen. Femi is bozer op de eeuwige Nigeriaanse corruptie; Seun is een betere instrumentalist. Bij Femi is het cynisme inmiddels totaal, bij Seun gloort er nog iets van hoop aan de Nigeriaanse horizon. Muzikaal gezien zijn de zonen Kuti even verslavend en tot dansen dwingend.
Het Utrechtse Rasa heeft een sprankelend seizoen voor de boeg, waarbij in de Afrikaanse serie vooral het concert van de Zuid-Afrikaanse gitarist Shiyani Ngcobo (13 februari) nieuwsgierig stemt. Met zijn zelfgemaakte gitaar, een verbouwd benzineblik, etaleert Ngcobo een heerlijk stuwende en trekkende stijl, waarvoor de passende term ‘elastieke precisie’ is gemunt. Unieke Zoeloe-muziek die niet vaak zo rauw in Nederland te horen is.