This Is War!

Avontuur

FOTOGRAFIE

Enkele van de vrolijkste memoires die uit de Tweede Wereldoorlog zijn gekomen, zijn van sterfotograaf en oprichter van het Magnum fotoagentschap, Robert Capa (1913-1954): Slightly out of Focus, gepubliceerd in 1947. Vanuit het chique Dorchester Hotel aan Hyde Park, Londen, vliegt Capa heel Europa over. Op de hielen gezeten door militaire bureaucraten die zijn werkvergunning willen zien parachuteert hij mee bezet Italië binnen, drinkt te veel wijn met Hemingway, heeft affaires met getrouwde vrouwen. Het is een groot avontuur, waar hij en passant de bekendste foto’s maakt die uit de oorlog zullen voortkomen, als enige fotograaf die bij de eerste Amerikaanse landingsgolf op D-Day is.
‘Ik ben een gokker’, schrijft Capa als hij gevraagd wordt om mee te gaan naar Omaha Beach, wetende dat de kans op letsel groot is. Hij gaat aan land met, schrijft hij met bravoure, zijn Burberry-regenjas netjes over zijn arm gevouwen: ‘Ik was zonder twijfel de meest stijlvolle man op heel Omaha Beach.’
Het boek heeft iets weg van een gotspe, want wie de foto’s van Capa ziet, weet dat hij de oorlog niet slechts als groot spel zag; zijn foto’s zijn humanistisch, ze zoomen in op het menselijk leed, ze zoeken leven en hoop tussen puinhopen.
Dat menselijke leed kende Capa zelf, uit zijn eerste oorlog als fotograaf, de Spaanse burgeroorlog. Halverwege de jaren dertig had Capa in Parijs de Duitse fotografe Gerda Taro ontmoet. Ze werden verliefd, werkten nauw samen, reisden af naar Spanje om de burgeroorlog te verslaan – tot Taro in 1937 door een tank werd overreden. Hij noemt haar niet één keer in Slightly out of Focus, maar volgens verschillende Capa-biografen bleef haar dood als een onweerswolk boven de rest van zijn leven hangen. Er zijn al veel Capa-overzichtstentoonstellingen geweest, en verschillende Magnum-fototentoonstellingen – twee jaar terug nog in het Stedelijk Museum in Amsterdam – en toch is This Is War! in het Nederlands Fotomuseum iets om naar uit te kijken. Voor het eerst is nu ook het werk van Gerda Taro te zien, naast dat van Capa. Het is een voor de hand liggende vraag, maar toch een interessante: hoe hebben ze elkaar beïnvloed?

This Is War! Robert Capa en Gerda Taro. Van 10 oktober 2009 tot 3 januari 2010 in het Nederlands Fotomuseum te Rotterdam