Babybom

Sywert van Lienden roept jongeren op lid te worden van VVD, CDA én PvdA. Tegelijk. Het woord ‘overname’ dringt zich op.

Medium den haag 16 2012 babybom

Etiketten plakken op generaties heb ik altijd een vervelend tijdverdrijf gevonden. Het werkt benauwend. Een etiket als babyboom-generatie of generatie NiX oordeelt over de leden van een generatie zonder de verschillen te onderkennen. Die zijn er niet alleen tussen individuele leden, maar ook tussen jaargangen binnen een generatie.

Binnen mijn eigen generatie, de baby­boomers, maakt het verschil of je geboren bent in 1945 of in 1955. Ben je van het eerste jaar, dan heb je mogelijk de roaring sixties mede vormgegeven. Zij die in 1955 geboren zijn, waren daarvoor nog te jong. Wel hadden leden van die laatste jaargang een grotere kans om te gaan studeren. Daar staat dan weer tegenover dat ze nu te jong zijn om van de vut te profiteren, waar ze jaren aan hebben meebetaald, terwijl hun ‘generatiegenoten’ van vóór 1950 wél met vervroegd pensioen kunnen.

Maar moet dat allemaal op een weeg­schaaltje?

Misschien dat ik me daarom ergerde aan het initiatief van Sywert van Lienden (21 jaar) voor zijn G500. Door jongeren op te roepen lid te worden van vvd, cda én pvda wil hij aanzetten tot een tiental hervormingen en voorkomen dat ‘mijn’ generatie de rekening doorschuift naar hem en zijn leeftijdgenoten.

Maar ik snap zijn ongeduld. Hoe lang wordt er in Den Haag al niet gepraat over een hogere pensioenleeftijd? Of over de aanpak van de hypotheekrenteaftrek? Wanneer wordt er eens echt werk gemaakt van het van werk naar werk begeleiden van mensen die werkloos dreigen te worden, want dat is voor jong én oud ­belangrijk! En verduurzaam de economie, want ook voor wie niet gelooft in klimaatverandering is het raadzaam niet te kwistig om te springen met grondstoffen. Dat zijn geen problemen die zich pas nu in het Catshuis-beraad opdringen.

Door mijn ergernis over dat tegen elkaar afzetten van generaties kon ik het echter niet laten even uit te rekenen wat het een 21-jarige zonder een groot inkomen kost om lid te ­worden van de drie partijen waar Van Lienden het over heeft: voor het resterende deel van dit jaar is dat 75,95 euro. Dat is precies vijf cent minder dan een dagkaart voor Pinkpop. G500 zoekt echter donateurs. Je zou bijna zeggen: typisch iets voor hun generatie. Kijk, en dat is dus waar het volgens mij niet heen moet, maar wat ­sluimert als mensen zich tegen je gaan afzetten.

Van Lienden vindt dat de macht vergrijst. Daar kun je op allerlei manieren tegenaan kijken. De gemiddelde leeftijd van bijvoorbeeld de huidige ministersploeg is 53,6 jaar. De gemiddelde leeftijd van het eerste kabinet-Kok, hier gekozen omdat Paars destijds een nog nooit eerder vertoonde coalitie was van pvda, vvd en d66, was bij hun aantreden vijftig jaar. Zo bekeken is het kabinet in een kleine twintig jaar tijd inderdaad iets grijzer geworden. Je zou echter kunnen zeggen dat dit spoort met de vergrijzing van de samenleving, dus een afspiegeling is van diezelfde samenleving.

Maar als je op partijbijeenkomsten om je heen kijkt, snap je wat Van Lienden bedoelt. Vorige week dinsdag, toen de nieuwe pvda-­leider Diederik Samsom (veertig jaar) alvast zijn alternatief presenteerde voor de na zes weken nog – steeds – niet afgeronde Catshuis-onderhandelingen zag de zaal voornamelijk grijs. En dat lag niet alleen aan het tijdstip van vijf uur in de middag, wat een voor werkenden en zeker voor hen die kinderen hebben een onhandig tijdstip is. Ouderen zijn vaker lid van een politieke partij dan jongeren. Dat kun je die ouderen niet kwalijk nemen. Wel was die ‘oude’ zaal enthousiast over Samsoms lijn en die is toch echt gericht op de toekomst van zijn nog jonge kinderen, bijvoorbeeld door de vergroening van het belastingstelsel.

Vanwege de vergrijzing van de ledenbestanden van politieke partijen roept de G500 jongeren op om lid te worden van de drie traditionele middenpartijen. Om zo met een grote groep in één klap meer invloed te kunnen uitoefenen. Ik zou zeggen: doen, blijf niet aan de kant staan als je idealen hebt. Maar niet van drie partijen tegelijkertijd. De democratie is er niet mee gediend als deze drie partijen worden ‘overgenomen’ door een en dezelfde groep. De veel gehoorde, maar vaak ongefundeerde kritiek dat de politiek één pot nat is, dreigt dan bewaarheid te worden. Daarmee zou het vertrouwen in de democratie zelf kunnen afkalven. vvd, cda en pvda zijn niet inwisselbaar en moeten dat ook niet worden. Waar pvda-leider Samsom vorige week bijvoorbeeld pleitte voor het stopzetten van de marktwerking in de zorg is dat de vvd een gruwel.

Van Lienden noemt zijn tactiek geen overname maar het gebruik maken van de zaaltjesdemocratie. Inderdaad, als jongeren lid willen worden van politieke partijen en mee willen praten in de spreekwoordelijke zaaltjes kan dat. Het klopt ook dat je meer kunt veranderen als je met een grote groep bent. Maar het woord overname komt wel bovendrijven als je dat bij drie partijen tegelijkertijd wilt doen.

Dus, Van Lienden, maak er minstens een G1500 van, bij elk van de drie traditionele partijen vijfhonderd nieuwe leden erbij. Of een nog grotere beweging, zodat ook andere partijen zoals GroenLinks en d66 er baat bij hebben. Twee partijen overigens met programma’s die je aan moeten spreken.

Laat de jongeren zelf kiezen bij welke partij ze zich thuis voelen, elke partij ruikt als het ware anders. Dat is ook juist de waarde van de democratie.

Misschien ook dat de jongeren zich wel zo voor die partij willen gaan inzetten dat het een begin is van een bredere betrokkenheid en mogelijk een politieke carrière. Zou dat niet nog mooier zijn dan nu alleen voor je tien-puntenplan gaan?