Televisie

Bach en beulen

Televisie: Nova

Op Martin van Amerongens laatste verjaardag, gevierd in het bizar gemêleerde gezelschap dat hij in zijn leven om zich heen verzamelde, zong ook de Amerikaanse so praan Claron McFadden. Debussy, dacht ik, en Mozart, maar het ge heugen was altijd al een verraderlijke vriend en wordt met de jaren valser. Zeker is dat zij juist zuiver zong en ook overigens prachtig. Zaterdag zag ik haar weer. In Nova, waar de Muze verrassingsgast mag heten. Had presenterend melomaan Witteman daar de hand in? Eerst was er een «normaal» item: de positie van homoseksuelen in Iran. De gruwelfoto van twee jongens voor hun ophanging was in de krant een natte dweil in het gezicht en genadesteek voor cultuurrelativisme – op de televisie, vergroot, en met een camera die details langsloopt, werd hij nog erger. De beulshand leek liefkozend op een schouder te liggen, maar die ob sceniteit is voor rekening van mijn fantasie. Walgelijk. Aan het woord kwam, onherkenbaar en met vervormde stem, een uitgeprocedeerde Iraniër, zijn land ontvlucht vanwege homoseksualiteit. Verder een kennis van een Iraanse homoseksueel die op Schiphol op uitzetting wacht; en de COC-voorzitter die moest reageren op de vraag of we, als vervolging wegens homoseksualiteit grond voor asiel zou zijn, niet een geweldige stroom vluchtelingen uit het Midden-Oosten konden verwachten. Moest die status dan niet ook vrouwen gelden die een andere dan hun eigen man gezoend hadden, waarop soms steniging staat? Witteman leek, ten nutte van het gesprek, advocaat van de «sluit-de-grenzen»-beweging te spelen. En zijn vragen mogen gesteld worden. Maar er wrong iets met die vreselijke foto.

Toen zaten we dan opeens, sa men met Polo de Haas en McFadden, in Weimar, waar ze wat studeerden op een aria die Bach ooit schreef voor de verjaardag van hertog Wilhelm Ernst, wiens mu zikale lakei hij van 1708 tot 1717 was. Gelegenheidswerk, maar dat was het meeste wat de latere Cantor van de Thomaskirche schreef en het zat de genialiteit bepaald niet in de weg. «Nieuws» aan dit alles is dat het stuk recent was teruggevonden in de fameuze Anna Amalia Bibliotheek; dubbel wonder omdat het vanwege de interessante kaft door de res taurateur van zolder was gehaald net voor de fatale brand van vorig jaar.

Enfin, het klonk inderdaad heel erg naar Bach en iets van de ont roering over zo een vondst en het originele handschrift van het genie werd voelbaar. Waarom uitgerekend een Hollands-Amerikaans duo de we reldpremière mag geven werd niet vermeld. Maar het leuke en een beetje malle is dat zoiets Nova haalt: kunst als komkommer (prompt bracht het Journaal een festivalletje van Ton Koopman in de Périgord). Maar ook stuiptrekking? Niet alleen Nova is bedreigd, meer nog de ongeëvenaarde kunst pro gram mering van de NPS. Welks opheffing een ramp en een schandaal is.