Kunst

Baldessari op het plein

In Sydney was het een groot succes. Honderdduizend mensen schreven zich in voor vijftien seconden roem van de Amerikaanse kunstenaar John Baldessari (1931). Ook op het Holland Festival, in samenwerking met Het Stedelijk Museum, is nu Your Name in Lights te zien.

Een dertig meter lang led-scherm hangt aan het karkas van de nieuwbouw van het Stedelijk Museum. Via een website kan iedereen zich aanmelden en zijn eigen naam plus vijf extra namen opgeven - reclame en obsceniteiten worden gecensureerd door een museummedewerker. Een e-mail informeert je over het tijdstip waarop je naam de lucht in wordt geflitst als een circusact die wordt aangekondigd gelardeerd met frivole kleurtjes. De verwijzing naar de fifteen minutes of fame van Warhol uit de jaren zeventig doet John Baldessari af met: ‘Warhol is so yesterday!’

Medium img 2074

Baldessari is een van de kunstenaars die zijn wortels heeft in het Los Angeles van de jaren vijftig, net zoals Ed Rusha, Paul McCarthy en Mike Kelley. Met de filmstudio’s van Hollywood om de hoek lieten deze kunstenaars zich inspireren door de populaire beeldcultuur. Voordat Baldessari zijn naam vestigde als conceptueel kunstenaar rekende hij af met de abstracte schilderkunst door een groot deel van zijn schilderijen ritueel te verbranden in een crematorium. In de overtuiging dat er meer was dan schilder- en beeldhouwkunst alleen en dat er een breder publiek te bereiken viel, ging hij experimenteren met verschillende media. Hij bouwde een archief op van ‘found footage’ uit reclame, films, televisie, magazines en kranten en gebruikte dit materiaal om een dialoog met de massamedia aan te gaan. Herkenbaar zijn Baldessari’s levensgrote zwart-wit film-stills van mensen met kleurige ballen over hun gezicht geschilderd of objecten die deels zijn ‘ingekleurd’. Het is een spel waarbij de kleurcodes de gemoedstoestanden weergeven van de personages - geel staat voor een chaotisch type, groen voor betrouwbaar, rood is boos, et cetera.

Vaak vertoond zijn de werken uit midden jaren zestig waarbij teksten de hoofdrol spelen, zoals Tips for een artist who want to sell en Pure Beauty, wat ook de titel was van een retrospectief in 2009 in onder meer Tate Modern in Londen. Dit was een indrukwekkend overzicht van zijn video’s, schilderijen en fotocollages waar duidelijk werd hoezeer hij nog steeds de grenzen en het vernieuwende opzoekt in zijn werk. Zichtbaar was wat voor een immense invloed hij heeft gehad op de generaties kunstenaars die hij heeft geïnspireerd of lesgegeven - als Barbara Kruger, Cindy Sherman en Matt Mullican.

Een oude meester die probeert met zijn tijd mee te gaan, is absoluut lovenswaardig, maar dit interactieve kunstwerk heeft bij lange na niet de impact die we van Baldessari mogen verwachten. Het zit ook niet mee dat het werk aan een steiger is opgehangen precies op een plek waar het niet in het oog springt. Waarom niet tijdens het Holland Festival aan de Stadsschouwburg opgehangen midden op het drukke Leidseplein? En wat ook niet helpt is dat de techniek het soms laat afweten en het scherm en de livestream, die 24 uur per dag registreert, regelmatig op ‘testbeeld’ staan. Er ontstaat wel rumoer rondom het kunstwerk; een bezorgde deelnemer plaatste op Facebook het bericht: No name in light en de aandacht van buitenlandse deelnemers is groot. Maar het effect dat een interactief kunstwerk echt gaat leven en dat een plek door de aanwezigheid van dit werk een andere dimensie in de stad krijgt, zoals kunstenaar Antony Gormley in Londen wist te bereiken door Jan en alleman tot standbeeld te verheffen op Trafalgar Square, krijgt Baldessari in Amsterdam niet voor elkaar.

www.yournameinlights.com
Tot en met 26 juni