Balkan-gekte in Brussel

Brussel – Een grap die subtiel en grof tegelijk is. Het typeert muzikant en wereldster Goran Bregovic, aartsvader van de balkan beat. In een Brussels hotel maakt hij de balans op van de regio waar hij groot werd, het voormalige Joegoslavië. ‘Twee Joegoslaven lopen door een bos’, begint Bregovic, ‘als er plots één door een slang in zijn lul wordt gebeten. De ander haast zich naar de dichtstbijzijnde dokter die hem vertelt dat er niets anders op zit: het gif eruit zuigen. Hij keert terug naar zijn vriend in het bos en zegt: “Slecht nieuws. Er is geen remedie. Je zult sterven.”’

Helaas nog altijd pijnlijk illustratief, meent Bregovic. ‘Op de Balkan zijn we niet in staat om onze wonden te likken. Sinds het uiteenspatten van Joegoslavië zijn we allemaal hulpeloze kleine landjes.’

Terwijl in het Europees Parlement het debat woedt over de toetreding van meer Balkan-­landen tot de Europese Unie slepen verderop in Brussel de orkestleden van Bregovic’ Weddings Funerals Orchestra met koffers naar hun hotelkamers. Ze zijn de hoofdgast van Balkan Trafik, dat dit weekend in Brussel zijn hoogtepunt beleeft.

Het festival werd 2007 opgezet als bescheiden podium voor Balkan-artiesten, maar is inmiddels uitgegroeid tot een vijfdaags evenement met muziek en film uit ‘Europa’s wachtkamer’. Op 1 juli komt Kroatië als 28ste lidstaat bij de EU, maar daarna gaat de deur op slot, als het aan de meerderheid van het Europees Parlement ligt. Zorgen over corruptie in de Balkan-landen zijn groot. ‘Niet nóg meer gevallen als Roemenië bij de club’, zegt SP-europarlementariër Dennis de Jong. Maar Bregovic, geboren uit een Kroatisch-Servisch huwelijk, is optimistisch. ‘Noem me naïef, maar het lijkt er toch op dat Europa plannen heeft met ons.’

Van de Balkan kunnen we nog een hoop leren, zegt een bezwete Belg na afloop van de generale repetitie van Bregovic’ band. ‘Naast mij in het publiek trok een bejaarde dame uit het oerconservatieve Brugge haar bh uit en zwaaide ermee naar Bregovic. Zie je niet vaak.’ Hij hoopt dat Bregovic cum suis op Balkan Trafik wat clichés uit de weg ruimen. ‘De balkan beat is een fusie van culturen. De strijdbijl begraven, daar staat die muziek voor en daar kunnen we in West-Europa, waar politici de boel weer uit elkaar willen trekken, een voorbeeld aan nemen.’

Bregovic zelf heeft weinig illusies over zijn ‘cultureel ambassadeursschap’. ‘Maar onze blaaskapellengekte slaat in ieder geval goed aan hier’, zegt hij. ‘Dat is wat wij doen. Een beetje gekte brengen in Europa.’