Commentaar: Balkenende

Balkenende moet luisteren naar zijn souffleurs

Het kabinet werd het vorige week eens over bijna vier miljard euro aan extra bezuinigingen. Deze komen nog boven op de bezuinigingen van dertien miljard die bij de totstandkoming van het regeerakkoord werden afgesproken. Is dat wel nodig, zo rigoureus bezuinigen? De aloude discussie tussen rekkelijke keynesianen die met extra investeringen de economie denken te kunnen vlottrekken en preciezen die bovenal geen (extra) schulden willen maken, is weer eens opgerakeld door PvdA-voorman Wouter Bos. Maar wel op een vreemde manier. Bos, die tijdens de formatiebesprekingen in februari evengoed bereid bleek flink in de uitgaven te snijden, betichtte minister van Financiën Gerrit Zalm dit weekend van vals spel. «Zalm heeft zijn eigen norm overboord gekieperd», zei Bos vlak voor vertrek naar de Antillen. De paarse Zalmnorm beoogde een rustig begrotingsbeleid, waarbij mee- of tegenvallers in de economie niet direct invloed hadden op de begroting. De permanente aanpassingen aan de economische groei- of krimpverwachtingen, zoals die door Balkenende II worden doorgevoerd, noemde Bos «heel vreemd», want «elke econoom» — kennelijk niet alleen de rekkelijke — «weet dat de recessie hierdoor versterkt wordt».

Een econoom die het met Bos eens zou kunnen zijn is prof. dr. Lans Bovenberg van de Universiteit van Tilburg. Bovenberg werd deze week geëerd met de zeer prestigieuze Spinoza-premie, anderhalf miljoen euro die besteed mag worden aan wetenschappelijk onderzoek. Hij is de meest geciteerde Nederlandse econoom en wordt in het juryrapport «een absolute uitschieter» genoemd en «de eerste econoom die het gat na Tinbergen kan opvullen». Pikant gegeven: Bovenberg is lid van het CDA en stond lange tijd bekend als een van de voornaamste adviseurs van Jan Peter Balkenende. Totdat Balkenende, in Bovenbergs woorden, Zalm in de verkiezingscampagne wilde «overtroeven op het gebied van financiële degelijkheid».

In interviews en artikelen in partijbladen liet Bovenberg weten de koers van de partij, die lange tijd het adagium «nooit meer een begrotingstekort» heeft gehuldigd, niet meer helemaal te volgen. Nóg meer bezuinigen zou ook volgens hem schadelijk zijn voor de economie. Waar Balkenende in deze discussie staat is een raadsel. Het ziet ernaar uit dat hij het begrotingsbeleid volkomen overlaat aan minister Zalm.

Zeker na het ondubbelzinnige eerbetoon aan Bovenberg zou het de CDA-leider sieren iets meer naar zijn gevierde souffleurs te luisteren.