Barcelona’s burgemeester blijft dankzij rechts

Barcelona – Amper drie weken geleden was burgemeester Ada Colau van Barcelona een gevaarlijke radicaal. Voor de economische elites, de rechtse partijen en de belangrijke media was de voormalige actievoerder tegen de huisuitzettingen een vijand van het systeem, de schuldige van de ‘onveiligheid’ en de ‘plaag van de illegale straatverkopers’ in de stad en een handlanger van het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven.

Maar intussen is dit beeld hopeloos verouderd. Dezelfden die Colau voorheen neersabelden, zwijgen of spreken opvallend positief over de burgemeester. De gevaarlijke radicaal Colau is opeens de held van de gevestigde orde geworden.

Hoe kan dat? De lokale verkiezingen van 26 mei geven het antwoord. De links-republikeinse onafhankelijkheidspartij erc won de verkiezingen in Barcelona. Zowel de republikeinen van Ernest Maragall als de partij van Ada Colau behaalden tien zetels in de gemeenteraad van 41. Maar Maragall kreeg net iets meer stemmen dan Colau. Daardoor zou Barcelona voor het eerst sinds de Spaanse republiek ruim tachtig jaar geleden een independentista als burgemeester krijgen. Dat was een schrikbeeld voor Spaanse nationalisten. Alleen een deal tussen Colau en de rechtse leider Manuel Valls zou dat kunnen voorkomen. Dat leek een absurde gedachte, want de voormalige Franse premier en ex-socialist Valls is de ideologische tegenpool van Colau.

Op de avond van de verkiezingen erkende Colau haar nederlaag, pinkte zo nu en dan een traantje weg en ging ervan uit dat Maragall haar opvolger zou worden. Maar de volgende dag klonk ze opeens heel anders. Ze sloot niet uit dat zij alsnog burgemeester zou kunnen blijven.

Kort daarop deed Manuel Valls een aanbod. Zijn partij zou Colau de drie stemmen geven die nodig zouden zijn om haar samen met de acht raadsleden van de sociaaldemocratische psc in het zadel te helpen als burgemeester. Gratis, zonder tegenprestatie.

Colau zegt dat ze leiding wil geven aan een linkse coalitie met de unionistische psc en de onafhankelijkheidspartij erc. Maar die partijen sluiten elkaar uit. Dat weet Colau ook. Ze heeft in de Catalaanse kwestie altijd een tussenpositie ingenomen. Als ze burgemeester wil worden met de steun van rechts, is het gedaan met die tussenpositie. In een tweet zegt filosoof Manuel Delgado het zo: ‘Ada, kijk wie op jou gaan stemmen. Wat hebben ze in jou gezien om je macht te geven in ruil voor niets? Voor niets? Niemand geeft zo veel voor niets.’