Millenniumgrap

Barend & Barend

Nu Ajax na een zware eerste seizoenhelft geniet van een welverdiende winterstop, wil ik het hebben over de beste millenniumgrap. Dat was een Surinaamse van 4 januari 2000. In zijn programma Ai man, ’t is Jorgen Rayman keek de Surinamer Rayman terug op de paniek in de gecomputeriseerde wereld. Zijn gehoor bestond uit zeer sjiek geklede Surinamers en Nederlanders, die zich lieten onderverdelen in Surinaamse Nederlanders en polder-Nederlanders. ‘Paniek in Nederland. Na twaalven was er misschien geen water. Ze lopen in de rest van de wereld jaren op ons achter. Het licht kon uitvallen. Hebben wij ook al lang gehad. En dan al die maatregelen: wat je had moeten doen als het licht was uitgevallen. Wachten. Wachten tot het weer aangaat.’


Bij het opschrijven besef je dat een goede grap uit een voorstelling niet kan worden naverteld. Je moet hem zien, liefst live. Rayman is een begrip in Suriname. Zijn one-man-show is een typisch uitvloeisel van de moderne stand-up comedy die Raoul Heertje voor ogen stond toen hij zijn comedy train startte. Er loopt een lijn van Lenny Bruce via Heertje naar Najib Amhali en Jorgen Rayman. Ze maken keiharde grappen over de vooroordelen die in Nederland bestaan over de minderheid die ze vertegenwoordigen. Rayman pakt Surinamers die voor het geld hun prachtige land verlieten, maar spot ook met Bouterse en Wijdenbosch om aan te tonen dat de liberale Nederlandse invloed niet helemaal voor niets was.


Een dag later varen we over de Commewijne. Een rivier, om niet net te doen of we alles van Suriname weten. De jungle in al haar puurheid. Maar de dames aan boord moeten pissen. Een wal is er niet. Die bestaat uit ondoordringbare in het water groeiende mangrovebomen. De eerste plantage is nog wel een half uur varen. Tenzij we stoppen bij een groot buiten van Desi Bouterse. Willen we dat? De blaas beslist van ja. De zwager van Desi, de broer van Desi’s vrouw, is een en al gastvrijheid op de voormalige suikerplantage. Heeft jaren in de Jan van Galenstaat in Amsterdam gewoond. Een andere zuster woont op het Olympiaplein in Amsterdam. Een zak kokosnoten bij het afscheid vergroot de verwarring. Vertel ik het mijn vrienden? Gelukkig willen Surinamers maar twee dingen weten: of ik alleen ben, waar Henk is en of ik hier ben voor De Graafschap. De Graafschap? Ja, De Graafschap. Speelt hier een toernooi.


FRITS BAREND