Bart Simpson kwijnt weg in Marokkaanse cel

Rabat – Ayoub Boudad is negentien jaar oud en zit gevangen in Casablanca. In een cel van drie bij vier meter, met zeventien medegevangenen. Twee man per matras, zegt de moeder van Boudad. Khadija Malih bezoekt haar zoon, die studeert voor ingenieur, elke week.

‘Celgenoten die met mijn zoon omgaan, worden in elkaar geslagen. Om hem te isoleren. Want hij praat met ze. Probeert ze ervan te overtuigen dat als ze ontevreden zijn, dat ze dan niet moeten stelen maar de straat op moeten, moeten protesteren. Ik ben trots op mijn zoon.’

Boudad, bijnaam Bart Simpson omdat-ie ook anti-autoriteit is, is een van de elf 20 Februari-activisten die in mei in Marokko tot celstraffen zijn veroordeeld. Twee mannen kregen twee maanden voorwaardelijk en een boete, Boudad en vier anderen kregen zes maanden cel, vier vrienden een jaar. Officieel omdat ze zonder vergunning demonstreerden. Malih: ‘Ze liepen mee in een demonstratie van vakbonden, op 6 april. De politie zag dat als een illegale demonstratie binnen een demonstratie. Dat soort trucjes halen ze wel vaker uit.’

Marokko presenteert zich graag als een stabiel en transparant land in een verder woelige regio. Maar kom daar niet mee aanzetten bij activisten. Zij wijzen op de vele demonstraties tegen werkloosheid, de regering, corruptie en vriendjespolitiek. Amnesty stelde onlangs in een rapport martelingen in Marokko aan de kaak. En de belangrijkste Marokkaanse mensenrechtenorganisatie amdh constateerde vorig jaar dat Marokko zo’n 260 politieke gevangenen telt. Onder hen zijn naar schatting veertig à vijftig activisten van de 20 Februari-beweging, die in 2011 een van de drijvende krachten was achter de (milde variant van) de Arabische lente in Marokko.

In dezelfde week dat de 20 Februari-leden hun straffen hoorden uitspreken, werd de kritische rapper Lhaqed opgepakt, voor de derde keer in drie jaar. Officieel omdat hij illegaal kaarten voor een voetbalwedstrijd verkocht, maar dat geloven weinig mensen. Na zijn arrestatie kwam op Facebook en Twitter een protest op gang. Daarin werden sterren als Justin Timberlake opgeroepen niet op te treden tijdens het miljoenen kostende muziekfestival Mawazine in Rabat, begin juni.

Activisten zien de druk op de vrijheid van meningsuiting in Marokko in elk geval toenemen. Khadija Riadi, boegbeeld van de mensenrechtenactivisten: ‘Mensen in Marokko zijn bang om te zeggen wat ze denken, omdat je dan gearresteerd kunt worden. Mede daardoor is de 20 Februari-beweging geslonken. Dat komt de machthebbers goed uit, daardoor kunnen ze mensen oppakken zonder dat het te veel aandacht trekt.’