Media

Bea als bloemkool

‘Kunnen we niet iets originelers verzinnen?’ Die vraag zal in komende weken door heel wat redactieruimtes gaan. Want overal zullen hele en halve redacties bij elkaar zitten om te bedenken ‘wat te doen met Beatrix’. Een leuke serie portretten van jong tot oud met onderschrift? Doet iedereen. Een levensverhaal? Al duizend keer gedaan. Een levensschets aan de hand van mensen die haar goed gekend hebben? Niets nieuws, bovendien praat niemand. Beatrix in de lijn van de ontwikkeling van de koninklijke monarchie? Doet NRC al. Terug naar haar eerste schooltje? En dan? Lage Vuursche? Niets dan bomen.

Dertig jaar geleden, aan de vooravond van de opmars van de zachte journalistiek, schreef de man die getooid is met de magische titel ‘bladendokter’, Rob van Vuure, in zijn boek Van Superkrent tot Taanmoment een hoofdstuk over 35 manieren om over boerenkool te schrijven. Onder die suggesties staan vreemde zaken als ‘de boerenkool-korte-verhalen-wedstrijd’ en ‘de boerenkool 06-lijn’ maar ook voor de hand liggende als ‘driesterrenkoks en hun boerenkool’ of de ‘boerenkool-restaurant-test’. De gedachte achter deze serieuze Spielerei mag duidelijk zijn: je kunt over alles duizend-en-één dingen bedenken, zelfs over boerenkool. Je hoeft niets anders dan de invalshoek te veranderen. Omdraaien, op z’n kop zetten, door elkaar schudden, achterstevoren, er zijn duizend trucs om iets te doen met de gebruikelijke manier van kijken. Je moet durven. Je moet de doelgroep kennen. Maar je moet je vooral realiseren dat alles staat en valt met ‘de invalshoek’. ‘De bladenmakerstechniek “invalshoek” is onmisbaar geworden door het niet kunnen voldoen aan de urgentie van de actualiteit’, schrijft Van Vuure. ‘Er moet dus een andere urgentie bedacht worden, ook al omdat x verscheidene keren iets aan hetzelfde onderwerp moet worden gedaan. Saaie bladen blijken vaak bladen zonder invalshoeken te zijn.’

Beatrix dan maar zien als boeren- of, wat leuker klinkt, bloemkool? Ook dat is nog niet zo eenvoudig. Zo duikt bijvoorbeeld de vraag op of je zomaar alles mag schrijven of verbeelden? Bestaat er in onze wereld nog zoiets als majesteitsschennis? Het antwoord is dubbel. Formeel gelden altijd nog de wetsartikelen 111, 112 en 113 uit het uit 1881 daterende Wetboek van Strafrecht. Daarin staat onder meer (111) dat ‘opzettelijke belediging van de Koning wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaren of geldboete van de vierde categorie [max. 19.500 euro]’. In de praktijk komen veroordelingen echter nog maar zelden voor – hoewel er ten aanzien van Beatrix wel een paar gevallen bekend zijn, met als laatste de veroordeling tot een boete van vierhonderd euro van een man die Beatrix tijdens een ruzie met een stel agenten een hoer had genoemd en uitschreeuwde welke seksuele handelingen hij met haar zou bedrijven. Maar ja, welke majesteitsschennende invalshoeken kunnen zo verrassend zijn dat je wel lezers of kijkers trekt en geen gedonder krijgt? Eenieder kan wel wat vunzigheden bedenken maar die leveren welhaast zeker niets op.

Alledaagsheden dan. Op zich zit daar voor sommige bladen en kranten potentieel wel aardige kopij onder, denk ik. Beatrix en nagels knippen. Doet ze dat zelf? Waarschijnlijk niet. Wie dan wel? Hoe vaak? En gaan de nagels gewoon de vuilnisbak in? Idem dito wat betreft het Koninklijk Haar. Hoe gaat het trouwens überhaupt met Koninklijk Afval? Verdwijnt dat gewoon in de nationale hoop of wordt het zorgvuldig opgeruimd? En nu ik het er toch over heb: loopt de afvoer van Noordeinde gewoon in het Haags riool of is er een Koninklijk Kanaal? Zo ja, waar loopt dat heen?

Boeiender misschien is de vraag of Beatrix rookt en (veel) drinkt. Het is weliswaar een onderwerp dat regelmatig opduikt maar iedere keer toch weer spannend lijkt, te meer omdat de RVD het ontkent. ‘Er wordt vaak beweerd dat de Koningin rookt’, staat op de website van het Koninklijk Huis bij veelgestelde vragen. Antwoord: ‘Nee. De Koningin is ruim 40 jaar geleden gestopt met roken.’ Maar er zijn nogal wat kenners die die ontkenning ontkennen, Tomas Ross bijvoorbeeld en Edwin de Roy van Zuydewijn. Vandaar dat eerstgenoemde de koningin in de dramaserie van vorig jaar flink liet roken – en nog zuipen en een pruik dragen ook. Waar? Niet waar? En is het sop de bloemkool waard?

Vroeger was het bij Engelse vrienden heel gewoon te vragen: ‘How is your royalty?’ Ik vond dat altijd een buitengewoon vreemde vraag, had geen idee en antwoordde: ken die mensen niet. Dat vonden die vrienden weer vreemd. Het koningshuis was familie en over familie praat je. Door de overmacht van de zachte journalistiek is dat in Nederland tegenwoordig net zo. De koningin hoort erbij: bloemkool. Nu nog bedenken wat je daar allemaal mee kunt doen. Een fles wijn voor het beste idee.