Stormzy © Adama Jalloh

Goed, hij was niet de eerste, dat was Jay-Z. Maar Stormzy was de eerste rapper uit eigen land, en ook de eerste Britse zwarte soloartiest, die het prestigieuze Glastonbury mocht afsluiten, het Britse festival dat altijd al uitverkoopt voor de acts bekend zijn, ook omdat het publiek weet dat de afsluiter een icoon is – een Beatle, een Boss, een Gallagher. Stormzy kwam, zag, overwon én inspireerde. Met een balletvoorstelling in zijn show, met een speech over institutioneel racisme. Toenmalig Labour-leider Jeremy Corbyn, verklaard Stormzy-fan (dat was wederzijds: Stormzy noemde hem ‘My man Jeremy’) stelde: ‘It won’t just go down in Glastonbury history – it’ll go down in our country’s cultural history.’

De 29-jarige rapper was zelf veel minder enthousiast over zijn performance, zelfkritisch als hij is. Zijn vernieuwingsdrang heeft een nieuw album opgeleverd dat enorm verschilt van de twee voorgangers. Het tweede nummer, titelnummer This Is What I Mean, heeft de opwinding die zijn werk tot dan toe kenmerkte. Maar op veel andere nummers klinkt er een andere Stormzy. Veel vaker zingend dan rappend, met een hoofdrol voor de piano en voor (fraaie) koortjes, en met de blik naar binnen.

Het gaat over de druk die hij voelt van buitenaf (in My Presidents Are Black zingt hij: ‘I could be a Beatle if you let it be’). Het gaat over zijn geloof, een terugkerend thema in zijn werk, nu onder meer in het verstilde Holy Spirit, het meest ingetogen nummer dat hij ooit schreef: ‘If you knew the burdens/ The burdens are so heavy/ But Lord, you made me ready/ To carry all my burdens.’ En het gaat over de liefde, op This Is What I Mean een thema dat hand in hand gaat met verdriet en gemis. Dat doet hij soms in mooie observaties (‘We didn’t even grow apart, we just fell apart, that’s the saddest part’) en soms in regelrecht sentiment. Het best werkt het wanneer hij alles laat samenvallen: zijn huidige gemoed, de ingetogen aanpak, de zang én rap, het lage tempo mét spannende samples en flarden van gospelkoren, de licht onheilspellende donkere dreiging die eroverheen hangt, zoals in I Got My Smile Back, Bad Blood en het fenomenale openingsnummer.

De vergelijking met zijn Amerikaanse generatiegenoot Kendrick Lamar dringt zich op: die koos dit jaar op zijn Mr. Morale & the Big Steppers eveneens voor een ingetogenere aanpak en een tijdelijk afscheid van de knallers. Het leverde een prachtig album op, en een ronduit briljante liveshow waarin hij dat album vrijwel integraal speelde met een zeer theatrale aanpak. Stormzy’s derde album verdient ook zo’n aanpak. Na twee albums met een zaterdagavondgevoel is dit de zondag in zijn oeuvre: ‘I heard Sunday’s the new Saturday.’