Economie

Bedelen op z'n Europees

Terwijl het broddelwerk van vorige week steeds meer gaten begint te vertonen - kort: veel pijn voor Grieken, weinig voor banken (en daarom een referendum); een fonds gevuld met veel hoop en weinig poen; veel groeivoornemens, weinig details; veel gehamer op afspraken, weinig sancties - sturen de Dikke en de Dunne van de Europese Unie, Barosso en Van Rompuy, een brief op hoge poten aan de G20 met als boodschap: neem een voorbeeld aan ons.
Letterlijk staat er: ‘In de EU hebben we alle noodzakelijke stappen gezet om stabiliteit en groei in de eurozone te garanderen. (…) Op 26 oktober hebben we een omvattend pakket aan maatregelen afgekondigd om het vertrouwen van de financiële markten te herstellen.’ Volgt de bekende riedel van afschrijvingen, herkapitalisatie en opgepompt reddingsfonds. Om zelfverzekerd te vervolgen: 'We zullen deze maatregelen voortvarend implementeren (sic!), en zijn ervan overtuigd dat ze zullen leiden tot een snelle oplossing van de crisis. Hoewel wij in Europa doen wat we moeten doen, kan dat geen mondiaal herstel garanderen. Er bestaat dus een blijvende noodzaak voor gezamenlijke actie door de G20 in een geest van gedeelde verantwoordelijkheid en gedeeld belang.’
Om te eindigen met een ambitieuze, om niet te zeggen hovaardige agenda van acht punten, reikend van hervorming van financiële markten tot aan de oproep om eindelijk iets te doen aan klimaatverandering. Alsof het niet vooral Europese lidstaten (lees: Duitsland) waren die dwars lagen bij het bereiken van een akkoord over de hoogte van bancaire buffers. En alsof het niet vooral Europese blunders waren waardoor de klimaattop van Kopenhagen mislukte.
Het wordt nog erger. Als de Knabbel en Babbel van de EU halverwege hooghartig hun G20-partners de trage aanpak van economische onevenwichtigheden verwijten en dat contrasteren met de 'voortvarende’ wijze waarop de EU haar eigen problemen heeft aangepakt, schrijven zij: 'Inclusief ondergewaardeerde valuta van grote opkomende economieën…’ Dat is nauwelijks verhulde en dus onfatsoenlijk ondiplomatieke code voor 'China’.
Door beschamende meningsverschillen tussen Duitsland en Frankrijk kon het rijkste continent ter wereld het niet eens worden over een forse storting in het eigen reddingsfonds en moest de directeur ervan, Klaus Regling, met de pet in de hand naar het verre China afreizen om daar geld los te troggelen. En juist als hij in Beijing aanbelt, trekken de Lebbis en Jansen van de eurozone doodleuk de deurmat onder hem vandaan! Je vraagt je af wat ons komisch duo heeft bezield om zo'n brief te schrijven.
Ik kan vier redenen bedenken. De eerste is geruststelling van kiezers en Amerikanen. Daags na het akkoord van 26 oktober klonk ongerustheid over de politieke invloed die China in ruil voor deelname aan het Europese reddingsplan zou eisen. Steun voor het Chinese valutabeleid in fora als de G20, zo werd somber gefluisterd. De brief van ons duo zou kunnen dienen om die ongerustheid weg te nemen: vreest niet, wij blijven ons in het valutaconflict aan Amerikaanse zijde scharen. Vraag is dan: sinds wanneer bedrijf je hoge diplomatie per brief? Zijn daar geen andere kanalen voor? Wie houdt hier wie voor de gek?
De tweede is dat de missie van onze Klaus van meet af aan een farce was. Naar we nu weten is China niet bijster geïnteresseerd in investeringen in een vaag fonds met hefboom en boterzachte garanties. Bovendien is China minder rijk dan velen denken. Van de 3200 miljard dollar reserves is maar eenzesde beschikbaar voor buitenlandse investeringen. En zeg nou eerlijk: als Chinees, zou jij in dat zelfingenomen, vergrijzende, in zichzelf gekeerde Europa beleggen, dat jou nog altijd als een halve wilde beschouwt? Het verontrustende is dat de tweede pijler onder de uitbreiding van het reddingsfonds - een separaat fonds voor investeringen door Arabische en Aziatische staatsfondsen - dan al net zo'n farce is. En dat het akkoord dus nog grotere gaten bevat dan we al wisten.
De derde mogelijkheid is dat dit een typisch staaltje van Europese arrogantie is: welke opkomende economie wil er nou niet in dat hippe, toonaangevende Europa investeren? Zo'n buitenkansje doet zich niet elke dag voor: netwerken, contacten, technologie, kennis, prestige - wat wil je nog meer?
Maar het zou ook kunnen dat onze Abbott en Costello stomweg niet wisten dat het akkoord China als potentiële redder van de euro noemde. Omdat ze het document niet hadden gelezen. Omdat ze het waren vergeten. Of omdat de secretaresse verzuimd had te melden dat Klaus al bij de erven Mao zat. Omdat Barosso Regling een hak wilde zetten. Of omdat Van Rompuy dat wilde doen. Omdat iemand te veel had gezopen.
In deze euroklucht kun je niets uitsluiten…