Beeldenruzie in Macedonië

Skopje – De afgelopen jaren werd Skopje volgepropt met marmer en brons in het kader van het project Skopje 2014, een poging om de Macedonische hoofdstad een klassiek uiterlijk te geven. Maar de weerstand tegen de beeldenmanie neemt toe.

Afgelopen weekend sloeg een groep Albanese Macedoniërs een beeld van de Servische koning Dusan aan gruzelementen. Zij namen aanstoot aan de afbeelding van een Slavische voormalig heerser over het gebied, die ze zien als symbool voor de onderdrukking van Albanezen.

Andere critici kiezen juist voor een beeld erbij. Ter gelegenheid van de verjaardag van Joegoslavië, eind vorige maand, verscheen een polyester beeld van veldmaarschalk Tito, de sterke man van het voormalig Joegoslavië. Veel Macedoniërs hebben nog warme gevoelens bij de tijd dat het land tot Joegoslavië behoorde en konden de actie wel waarderen. De regering zit de affaire niet lekker. Natuurlijk, hoe meer beelden hoe beter, maar Tito gaat te ver. Dat past niet in de nieuwe oude Macedonische identiteit.

Tot grote woede van Griekenland, dat zich als enige echte erfgenaam van het hellenisme ziet, staat Skopje inmiddels vol met klassieke zuilengalerijen, een triomfpoort en heel veel beelden. Bezoekers aan het land krijgen een sms die hen welkom heet in ‘de wieg van de beschaving’. Voor de liefhebbers van dat klassieke verleden is het Joegoslavië van Tito een hinderlijke onderbreking waar ze liever niet aan worden herinnerd. Maar de provocateurs hebben hun actie goed gekozen. Het stadsdeel Centrum, waar het beeld staat, is in handen gekomen van de socialistische oppositie, die alles doet om Skopje 2014 te blokkeren en geen haast heeft om Tito weg te halen. De inspectiedienst maakt zich vooral zorgen of het polyester gevaarte wel stevig genoeg staat en niet om kan waaien. Zolang de situatie veilig is, mag Tito blijven.

Lastiger wordt het voor de beschadigde koning Dusan. Hij is volgens het stadsdeel net zo illegaal als Tito, omdat de regering er nooit een vergunning voor heeft aangevraagd. Dat betekent dat ze het restauratiewerk flink kunnen rekken.