Parijs – ‘Het belangrijkste kunstwerk hier? Zonder twijfel de troon.’ Codo Cedric (31) uit Benin, sinds drie jaar studerend in Parijs, wijst op een kunstig bewerkte houten zetel, die als een manshoge vierkante pilaar nét boven de bezoekers uittorent in Musée du quai Branly – Jacques Chirac. ‘De troon vertelt het verhaal van onze identiteit, onze trots’, zegt hij. ‘Je ziet hoe onze koning vereerd werd. Dat de troon terugkomt is een symbool van respect voor Benin en onze band met Frankrijk.’

De troon is een van de 26 kunstvoorwerpen die generaal Alfred Amédée Dodds in 1894 naar Parijs overbracht na de verovering van het koninkrijk Dahomey, het huidige Benin, en de gevangenneming van koning Béhanzin. Ze waren de afgelopen week te zien tijdens een speciale ‘uitzwaai-tentoonstelling’ van vijf dagen in het museum dat ex-president Chirac liet bouwen. Onder Chirac was het beleid nog dat koloniale kunst altijd bezit zou blijven van de Franse staat. Maar Emmanuel Macron brak daarmee toen hij in 2017 in Burkina Faso zei het ‘onacceptabel’ te vinden dat veel Afrikaans erfgoed in Franse handen was. Eind vorig jaar werd een wet aangenomen die teruggave van de collectie-Dodds mogelijk maakte. Toch gelden de 26 objecten nog als eerste verzameling roofkunst die echt teruggaat naar een ex-kolonie, alle toezeggingen van andere westerse musea over teruggave van koloniale kunst ten spijt. Half november vliegen ze naar Benin, vanaf januari kan het publiek ze daar bewonderen – eerst in een oud Portugees fort in Ouidah, over enkele jaren in het paleis in Abomey, dat met Franse steun tot museum wordt verbouwd.

‘Het is een afronding van een proces, iets wat vijf jaar terug nog onmogelijk leek’, zegt Alain Godonou (63), hoofd van het Musea Programma van Benin, tijdens een lezing. ‘We willen de wereld tonen dat we museumstukken volgens internationale standaarden kunnen conserveren en exposeren, en toetreden tot de internationale familie van musea. Zodat onze kunst kan circuleren en wij kunst kunnen lenen.’

Wat de regering van Benin betreft is het ook het begin van ‘de volledige teruggave’ van alle uit Benin afkomstige kunst. Vooral het beeld van Ogun, de voodoo-god van ijzer, oorlog en gerechtigheid, die het Louvre bezit, is belangrijk voor het land. ‘Het beeld maakte geen deel uit van de verzameling van Dodds’, vergoelijkt Godonou. ‘Maar hopelijk komt het ooit terug.’