Beierse familiepolitiek

Berlijn – Macht corrumpeert. Dat is de regel. Maar in de Duitse deelstaat Beieren is het een wet. Daar is al een halve eeuw de Christelijk-Sociale Unie (csu) aan de macht. Meestal kan deze partij steunen op een absolute meerderheid in het deelstaatparlement. Soms heeft ze een coalitiepartner nodig, zoals nu de liberale fdp.

Die vanzelfsprekendheid van de macht leidt makkelijk tot zelfoverschatting en arrogantie. ‘Beieren is de csu en de csu is Beieren’, is op bijeenkomsten van de partij te horen. Veel csu-politici handelen daar ook naar. Ze doen alsof de ‘Vrijstaat Beieren’ hun persoonlijke zelfbedieningswinkel is voor privileges en voordelen.

Een oud gebruik onder parlementariërs is bijvoorbeeld het aanstellen van familieleden als persoonlijke assistenten. Lange tijd een gebruik waar niemand aanstoot aan nam, ook de kiezer niet. Totdat het in 2000 wel erg begon op te vallen en de oppositie paal en perk wilde stellen. Er kwam een wet die het aanstellen van familie­leden in de eerste graad verbood.

Een halfzachte wet, want bestaande contracten hoefden niet te worden ontbonden. Omdat de komst van de wet ruimschoots van tevoren bekend was, stelden zestien parlementariërs kort voor het in werking treden van de wet nog snel even vrouw en kinderen aan. Parlementslid Georg Winter bezorgde zelfs zijn dertien en veetien jaar oude zonen een contract.

Eind april begon de bal opnieuw te rollen nadat bekend was geworden dat de csu-­fractieleider Georg Schmidt al jarenlang zijn vrouw voor zo'n vijfduizend euro per maand had ingehuurd. Toen moest partijvoorzitter en Beiers minister-president Horst Seehofer wel in actie komen. Op zijn aandringen legde een aantal csu'ers schielijk hun politieke functies neer.

Ook verscheen er een rapport met de namen van 31 parlementariërs en zes regeringsleden die vrouw en/of kinderen een baan in hun bureau hadden bezorgd. Gezegd moet worden dat op de lijst niet alleen csu-leden stonden maar ook een paar leden van de oppositie. Alleen de fdp bleek een brandschoon blazoen te hebben.

De opsteller van het rapport, parlementsvoorzitter Barbara Stamm, een van de weinige csu'ers met een rechte rug, liet weten dat geen van de genoemde politici spijt had betuigd. Het was immers legaal, zeiden ze. Twee parlementariërs verdedigden zich door te zeggen dat ze niet wisten dat ook pleegkinderen familieleden in de eerste graad waren.

In september gaat Beieren naar de stembus. De csu heeft gezinspolitiek hoog in het vaandel. De kiezer weet nu wat die politiek inhoudt.