Bejaardendrama

‘Acteurtje, Rem, die Ton Lutz.’ ‘Jammer dat-ie een beetje verknipt was, Co.’ ‘Maar Wil van Kralingen, geweldige actrice.’ ‘Dan heb jij voorkennis, Co, want ze was nooit langer dan achthonderdste seconde in beeld.’ Zoiets moeten die twee uitgewisseld hebben na De malle tennispet, NPS-televisiespel naar een verhaal van hun huisvriend Remco Campert. Regisseur Anne van der Linden deed een verhaaltje van weemoed en vergankelijkheid, over een oude uitgever in een Rosa Spier-achtig tehuis - eerst in de gehaktmolen, toen het resultaat door de mixer, om er daarna de blender op los te laten.

Allemachtig, wat een zinloos en vernietigend geweld van camera- en montagetechniek. Bovendien: de krachten van het kwaad - de jonge uitgever en de dito beeldhouwer-minnaar van Lutz’ ex-geliefde - waren zo bot en oninteressant dat het weliswaar oude kijkers steunde in hun wrok dat die mooie, jonge vrouwen van tegenwoordig het met oppervlakkige blaaskaken en niet met boeiende gerimpelden doen, maar verstand en smaak zeiden dat dit toch wel en buitengewoon goedkope manier was om aan ons bejaarde gerief te komen.
Ineens herinnerde ik me dat een week eerder een film van Paula van der Oest te zien was (Altijd yours/ voor never) waarin oude mensen ook al in volstrekt ongeloofwaardige keuzen en gedrag werden getoond. Toen konden de dames hun hart ophalen aan een seksegenote die door kritiek van haar gepensioneerde eega uit haar cocon van bescheidenheid breekt en de man prompt overvleugelt. Sympathiek - wat een moordend compliment inzake artistieke kwaliteit is.
De makke van het meeste ‘bejaarden-drama’ is die van slecht vormingstoneel: tegen maatschappelijke veronachtzaming van wat niet jong, mooi en sterk is, brengt de televisie positieve helden en heldinnen. Heerlijk voor wie gerechtigheid zoekt, armzalig voor de kunstliefhebber (van alle leeftijden).
Dan was er de eerste aflevering van Consult (van Endemol, voor Tros), spelend in en rond een psychologenpraktijk. Een beetje advocaat, bij voorbeeld een uit Pleidooi, zou een klacht wegens plagiaat makkelijk winnen. De mix van cases met de privébeslommeringen van de therapeuten geeft daarvoor niet voldoende grond - dat is de formule van veel, vooral Amerikaans drama. Maar de gemeenschappelijke lunch van de teamleden, zowel centraal in het gefingeerde beroepsleven als in de dramatische opbouw, met ook nog eens een hoofdrol voor de dame van telefoon en administratie, dat heet 'kopiëren’. Diekstra heet hier Tineke Beishuizen. Al verzint ze heel wat meer zelf dan de hooggeleerde. Dat is tweedimensionaal vergeleken bij wat Maria Goos, Hugo Heinen en Pieter van de Waterbeemd in Pleidooi presteerden - en daardoor zowel oninteressanter als ongeloofwaardiger. Maar toch.
Leg Consult naast Medisch Centrum West en je ziet in de Tros-drama een grote stap vooruit. Zoals vaderlands drama, zeker de serie voor groot publiek, überhaupt steeds professioneler wordt.