Bekeerlingen achter Amerikaanse tralies

New York - En zo, middels een nog maar zelden beproefd medium, deed plots het voormalige Republikeinse parlementslid Randy ‘Duke’ Cunningham weer eens van zich spreken: per getypte brief.

Vanuit zijn gevangeniscel schreef de Vietnam-veteraan verschillende media aan. De Duke zit sinds 2006 een achtjarige straf uit vanwege belastingontduiking, omkoping en fraude. Hij schreef onder meer dat hij ‘nooit seks had gehad met een prostituee uit Hawaï en dat die rotzakken van het OM dat wisten’ en dat hij grote spijt had van zijn schuldbekentenis. Maar Cunningham besteedde ook enkele alinea’s aan een onverwacht onderwerp: de hervorming van het gevangeniswezen.

‘De VS hebben meer mannen en vrouwen in de gevangenis dan elk ander land, inclusief Rusland en China’, schreef hij. Het herintegratieproces voor gedetineerden noemde hij ‘een grap, waardoor onze kinderen na de vrijlating van een gevangene een vader of moeder terugkrijgen die niet in staat is voor hen te zorgen’. Hij sloot af met de belofte om de rest van zijn leven aan hervorming van het gevangeniswezen te wijden. Dat soort bekering hebben we de afgelopen decennia vaker gezien, merkte webtijdschrift Salon op: ‘Cunningham is de laatste in een reeks conservatieve figuren die vanachter de tralies inzien dat het tijd is voor hervorming van het strafrecht en gevangeniswezen.’ Andere analisten deden dat vanaf de andere kant van de tralies: de Amerikaanse gevangenisbevolking groeide de afgelopen dertig jaar van ongeveer driehonderdduizend tot meer dan twee miljoen, berekende Pew Center in 2008, voornamelijk vanwege meer drugsveroordelingen.

Voorgangers van Cunningham zijn onder anderen de rechtse mediamagnaat Conrad Black. Hij schreef in 2010, na twee jaar celstraf wegens fraude, ‘over de pathologie van niet meer te corrigeren misdadigers; over de gemiste kansen bij de reïntegratie van deze mensen in de maatschappij’. Andere voorbeelden zijn Charles Colson, in 1974 veroordeeld om het Watergate-schandaal, en de Republikein Pat Nolan, die zich na een celstraf wegens corruptie als hoofd van het Justice Fellowship aan gevangenishervorming wijdde.

Terug naar Duke Cunnigham. Zijn weliswaar niet geheel coherente brief biedt volgens hoogleraar rechten Douglas Berman een hoopvol moment voor hervormers. Meer ook niet. Op Sentencing Law Blog noteerde hij: ‘Zowel links als rechts wordt inmiddels erkend dat de tough on crime-retoriek ons land grote schade heeft berokkend. Toch ligt hervorming nog moeilijk voor politici. Het valt niet mee om als president of gouverneur te zeggen: “Het is belangrijk dat we anders omgaan met crackdealers, seksuele delinquenten of gewelddadige criminelen.”’