België gidsland

De gebruikelijke, door Nederlandse hooghartigheid ingegeven vooroordelen over België luiden dat het er een bestuurlijke bende is, maar dat je er, tussen de diverse schandalen door, smakelijk kunt eten.

Het laatste staat, althans voor de pluimveeliefhebbers onder ons, op de tocht. Niettemin is het de vraag of Nederland veel reden heeft zo'n grote mond op te zetten. Inmiddels loopt er in Den Haag méér aangeschoten wild rond dan in de Koninklijke Kroondomeinen. Els Borst en Annemarie Jorritsma zijn verre van ongeschonden uit het Bijlmerdebat gekomen, Geke Faber is in diskrediet geraakt vanwege de dioxinekippen en Hayo Apotheker is voortijdig door de varkenspest getroffen. Het eerste gemeenschappelijke kenmerk: alle affaires hebben met onze bedreigde gezondheid te maken. Het tweede: wat er ook door de verantwoordelijke bewindslieden is gedaan of nagelaten, het leidt zelden tot personele consequenties. Toegegeven, Apotheker lijkt de uitzondering op de regel, maar de motivering van zijn aftreden ademt meer de sfeer van een in het isolement geraakt lid van het kabinet, dan die van een bewindsman die fier de consequenties trekt uit een falend landbouwbeleid. Anders dan in Gidsland België, waar de twee voor de gifkippen verantwoordelijke ministers onmiddellijk zijn afgetreden. De ongelukkige Apotheker is toch kleinwild, vergeleken met de minister van Volksgezondheid en de minister van Economische Zaken, die elkaar schaterlachend in de armen vielen toen hun positie was gered door de slapste motie uit de Nederlandse parlementaire geschiedenis. Het is flauw om bij elke ministeriële misstap onmiddellijk te eisen dat er koppen moeten rollen. Dan zou het spoedig zéér rustig worden op het Binnenhof. Niettemin, ondanks de recente val van ’s(lands hoogste landbouwfunctionaris is die veelgeprezen Carrington-doctrine - falende bewindslieden kunnen zonder bloedvergieten worden vervangen - in de praktijk een dode letter. Discussieert er eigenlijk nog wel eens iemand over de voor- en nadelen van monisme respectievelijk dualisme? Hoe haalt men het in zijn hoofd om ook al de Eerste Kamer aan het regeerakkoord te willen binden? Het is een deerniswekkend gezicht, een in een gummileeuw omgetoverd parlement dat zich kromt onder de zweepslagen van Wim Kok, een procedure waarin PvdA-fractiechef Ad Melkert zich tot diens trouwste tassendrager heeft ontpopt. Een groot goed, de paarse coalitie. Maar de offers die worden gebracht om de boel bij elkaar te houden zijn groot: een fopreferendum en het fenomeen van de parlementaire enquête - het zwaarste instrument van de volksvertegenwoordiging - dat inmiddels ernstig is uitgehold. Buurman Belg kan tevreden zijn. Voor de gebruikelijke Nederlandse zelftevredenheid is niet veel reden meer.