Televisie/ Scenarioprijs/ Kort!

Bent u in het echt ook verliefd?

Als je bedenkt dat tv-drama kwantitatief en kwalitatief de speelfilm voorbij is; dat scenario het fundament van alle fictie is; en dat op het Nederlands Filmfestival in Utrecht het aantal categorieën waarin een Gouden Kalf valt te winnen enorm is (terecht, want film en tv-drama zijn ‘Gesamtkunstwerk’ waarin afzonderlijke disciplines bepalend zijn voor de kwaliteit van het geheel) – dan is het merkwaardig dat er geen prijs is voor ‘beste scenario tv-drama’.

Medium foto roken als een turk a  copyright ijswater films

Op het Utrechtse bal is televisie nog altijd Assepoester, al bestaan er wel wat andere tv-Kalveren. Dat kijkers en lezers meer geïnteresseerd zijn in prestaties en persoonlijk leven van acteurs (‘Monic Hendrickx, bent u in het echt ook moeder, weduwe, crimineel, verliefd?’) dan in die van schrijftafelleveranciers van het fundament van Penoza (Pieter Bart Korthuis en medeauteurs), dat is duidelijk. Maar dat op een festival van en voor vakmensen in die gigantische Kalverstal geen tv-scenarioplekje wordt ingeruimd, dat is treurig. Uit onvrede reiken scenaristen jaarlijks een Gouden Krulstaart uit aan een collega die volgens hen de beste prestatie heeft geleverd – geintje met serieuze ondertoon. Eervol voor de winnaars maar het levert nauwelijks erkenning buiten eigen kring op. Resteert maar één prestigieuze onderscheiding voor tv-dramaschrijvers: de Lira-scenarioprijs. Tweejaarlijks, vijftienduizend euro, met winnaars als Wim T. Schippers, Tamara Bos, Maria Goos, Mieke de Jong en Frank Ketelaar. Vorige week uitgereikt aan Ger Beukenkamp en Hans Hylkema voor Den Uyl en de affaire Lockheed (Vara, 2010) als beste ‘historisch drama’ uit de periode 2009-2012. De andere genomineerden (Alma Popeyus en Hein Schütz voor Eileen, gemodelleerd naar Tanja Nijmeijer, vpro; en Maarten Lebens en Paula van der Oest voor de verrassende max-serie Moeder ik wil bij de revue) waren waardige concurrenten. Maar, zei Beukenkamp in zijn dankwoord bedenkelijk: ‘We zijn wel allemaal ouwe rotten.’ De jury was zich dat bewust, maar kon niet om kwaliteit heen, hoe belangrijk het ook is om jong talent te stimuleren.

Bovendien waren er weinig jonge kandidaten: historisch drama is meestal kostbaar seriewerk en dat vertrouw je niet toe aan debutanten. (Waarom historisch drama in Hilversum overwegend Oranje-drama lijkt te moeten betekenen is een raadsel: het aantal acteurs dat Willems, Juliana’s, Beatrixen en verwanten heeft vertolkt is overweldigend.) Willen jonge auteurs kans op publieke erkenning krijgen, dan zal die vooral moeten liggen in het genre van de korte film (van ultrakorte animatie van twee tot de One Night Stand-reeks van vijftig minuten). Voor de Lira-prijs zou die categorie een keer aan bod kunnen komen (als ‘kort’ al stand weet te houden bij de draconische bezuinigingen op de publieke omroep en de dreigende opheffing van het Mediafonds dat jong talent juist koestert).

Maar voorlopig bestaat het nog: tijdens het Filmfestival gaat een nieuwe reeks Kort! in première en worden op televisie alle filmpjes van vorig jaar op één late avond herhaald en door presentator Isolde Hallensleben met makers, regisseurs én scenaristen, besproken. Unieke kans jong en gevestigd talent in werk en persoon te leren kennen. Net als de mogelijkheden en specifieke problemen van het genre. Kort is niet makkelijker dan lang, soms integendeel. In kort bestek een verhaal vertellen en de kijker een nieuw universum binnenvoeren vereist talent. Van gruwel in een centrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers tot liefde op het eerste gezicht aan de Amstel; van geslaagd resultaat tot geworstel – maar bijna altijd interessant.

De avond van de korte film, NTR, 27 september, Nederland 2, 23.40 uur. Voor alle korte tv-films, van Micromovies tot One Night Stand: kortefilmonline.ntr.nl