Onderzoek - Predictive policing

Bij voorbaat gearresteerd

Het klinkt als sciencefiction, maar het is hard op weg alledaags te worden: het voorspellen van misdaad op basis van big data. Wat dit predictive policing betreft behoort Nederland tot de voorhoede. Dat blijkt uit onderzoek De Groene Amsterdammer.

Medium prokidx

Wat er in Nederland precies gebeurt op het gebied van predictive policing is onduidelijk. De politie geeft geen overzicht van het aantal lopende voorspellende initiatieven, laat staan hoeveel geld erin geïnvesteerd wordt, omdat het deels om pilots gaat.

Toch valt op basis van gesprekken met betrokkenen en publicaties die onlangs zijn verschenen een aardig beeld te vormen. De politie werkt aan zeker acht predictive-policing-projecten, deels samen met commerciële aanbieders. Zo maakte Deloitte onlangs een buienradarkaart die in plaats van regen toekomstige inbraken in Nederland in kaart brengt. De start-up Pandora Intelligence gaat later dit jaar voor de politie voorspellingen doen op het gebied van terrorisme. Ook grote software-aanbieders als Hitachi en IBM zeggen al in Nederland actief te zijn met voorspellende software. Volgens TNO-onderzoekers Arnout de Vries en Selmar Smit neemt predictive policing in Nederland ‘een enorme vlucht’.

Het is een ontwikkeling die op de nodige kritiek kan rekenen. De Vries en Smit, die zelf ook voor de politie en veiligheidsdiensten aan verschillende voorspellende modellen werken, waarschuwen bijvoorbeeld voor de ‘privatisering van politiewerk’. Bedrijven die predictive-policing-systemen aanbieden beschouwen hun algoritmes veelal als bedrijfsgeheim. Daardoor valt moeilijk te controleren hoe een voorspelling precies tot stand gekomen is.

Ook privacy is een probleem. Big data betekent al snel ongerichte gegevensverzameling en het hergebruik van oude data voor nieuwe doelen. Dat gaat in tegen de uitgangspunten van privacywetgeving. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) pleitte in een onlangs verschenen onderzoeksrapport over big data en veiligheid dan ook voor uitbreiding van bestaande regelgeving.

Criminoloog Marc Schuilenburg van de Vrije Universiteit waarschuwt al langer voor de gevolgen van voorspellend politiewerk: ‘Met predictive policing rolt de politie een digitaal vangnet uit, waarin de rechten van burgers volledig ondergesneeuwd raken aan die van onduidelijke opsporingsbelangen.’

Behalve de politie en veiligheidsdiensten hebben ook steden de kristallen bol ontdekt. Zo is de gemeente Utrecht sinds mei aan het experimenteren met een systeem dat inbraken moet voorspellen. In Eindhoven test het Franse bedrijf Atos al langer een systeem dat in de uitgaansstraat Stratumseind met behulp van slimme camera’s, sensoren en analyse van sociale media opstootjes kan zien aankomen.


Het volledige artikel is hier te lezen (voor abonnees). Niet-abonnees kunnen terecht bij Blendle.