Bijlmerkramp

Wij, die naar de waarheid verlangen, zijn grote leugenaars. Wij schuimbekken en stampvoeten omdat wij dolgraag op de onderste steen willen kauwen. Wij loeien: ‘Zoek het uit en tot op het bot alsjeblieft! Kom met je billen bloot!’ Maar wij zijn als de bedrogen echtgenote die haar ochtendlitanie aanheft: zeg het nou eerlijk, heb je wel of niet met haar geneukt? Als je het zegt bak ik voor jou een zoete koek met veel rozijnen en eten we die gezellig samen op. De waarheid is als een zoete koek met veel rozijnen. Bij het slikken smaakt het eerst heel lekker. Daarna gaan de rozijnen opzwellen en komen de buikkrampen. Wij voelen ons ziek, zwak en depri.

Diep in onszelf weten wij heel goed dat de wereld alleen van leugens aan elkaar hangt. En omdat de dood de ultieme waarheid is, hebben wij het eeuwige leven en god verzonnen. Leugens zijn de buitendijken die ons beschermen tegen de vloedgolven van de vervelende werkelijkheid. De leiders die de wereld moeten leiden zijn de grootste jokkebrokken onder ons. Clinton heeft iedereen die hem vertrouwde wel honderd keer belazerd en daarom vinden we hem sympathieker dan de republikeinse waarheidsfanaten die in de bodem van zijn onderbroek graaien om er wat onderste steentjes uit te vissen. Mitterrand beloofde plechtig het afluisteren van politieke tegenstanders af te schaffen. Daarna dook hij onmiddellijk in de kelder van zijn paleis om half Frankrijk op zijn cassetterecorder stiekem vast te leggen. Daarom worden nu zo veel straten, zwembaden en bibliotheken naar hem genoemd. Lubbers loog tegen de Kamer dat hij zich nooit meer met Koeweit zou bemoeien. En stuurde vervolgens tal van privérekeningen op zijn minister-presidentiële briefpapier naar een hangar in de woestijn. Daarom hopen we dat hij De Hoop Scheffer eruit gaat knikkeren. Maar soms gaan de leugens over de schreef. Ze worden giftig en maken mensen ziek. Als het gif van het bedrog te diep is doorgedrongen wordt er even naar de waarheid gezocht. Althans officieel. Officieel is een ander woord voor leugen. Er worden eerst kleine Commissies voor de Waarheid ingesteld. Die worden geleid door leugenaars die soms hun eigen fabeltjes moeten ontrafelen. Dat doen ze natuurlijk niet want hun primaire opdracht is de tijd te doden. Als de tijd dood is, vraagt niemand meer naar de ware toedracht van zus of zo. Maar soms, na zes jaar of meer, blijkt de tijd nog niet de pijp uit. Dan is iedereen in rep en roer en wordt er een Grote Commissie voor de Waarheid geïnstalleerd. Op zich moet dit geen probleem opleveren: de GCW vindt meestal minuscule waarheidsflarden die uitvergroot worden totdat ze een omvang van vijfduizend rapportpagina’s hebben bereikt. Het echte probleem is dat zo'n Grote Commissie meestal uit amateurs bestaat. En dat is heel gevaarlijk. Amateurs zijn net als jonge honden. Ze kunnen heel snel hun fatsoensdrift uitschakelen om meer ruimte voor hun reukorgaan te scheppen. Dit kan nare gevolgen hebben. Bijvoorbeeld wanneer ze per toeval een kluis opentrekken waarin een oude zoete koek met rozijnen lag te schimmelen. Dan zitten we veel te vroeg en onverwacht met de waarheid opgescheept. De waarheid is altijd schokkend. Eerst heerst een soort onaangename euforie die wij verbijstering noemen. ‘Zes jaar belazerd!’, 'Deksel van beerput!’, 'Doofpot open!’ roepen wij dan volgevreten. Daarna komen de buikkrampen. Onze richtpunten donderen in elkaar. De dijken breken. De fundamenten van de verdichtingsstaat zijn aangetast. De reparatie moet tot de volgende zondag wachten. Op zondag zijn er geen kranten, is er veel schaatswedstrijd, geen tegenspraak, wel Buitenhof. Vervolgens worden twee spijtoptanten op tv uitgenodigd die de onderste steen als een baksteen laten vallen. De waarheid, zeggen ze, is niet op een nette manier gevonden en telt dus niet. Bij de Commissieleden bespeuren ze te veel ruis, ramptoerisme, theater, effectbejag, pauzes, woorden, komma’s, gekke bekken, aftershave en knoflookwalmen in de adem. De cirkel is rond: de GCW is gediscrediteerd en de volgende zoete koek uit de volgende kluis zal met een korreltje zout geslikt worden.