Billie’s keuze

Billie zegt: Welkom bij de virtuele assistent van bol.com. Waarmee kan ik u van dienst zijn?
U zegt: Ik zoek vooraanstaande literatuur van eminente Nederlandse auteurs.
Billie zegt: Helaas heb ik niets kunnen vinden, waar bent u dan naar op zoek?
U zegt: Dan in godsnaam maar een spannend boek.

Billie zegt: Hoe heet het boek waar u naar op zoek bent?
U zegt: Zo heet mogelijk.
Billie zegt: Hè, lastig. Het spijt me, maar ik kan dan niets vinden. Zal ik u anders de bestverkochte boeken tonen?
U zegt: Graag.
Billie zegt: Wat dacht u van het boek Twilight. Ik heb hier een korte beschrijving: ‘Het boek van de gelijknamige vampierfilm. Het verhaal gaat over het meisje Bella die verliefd wordt op mysterieuze Edward. Edward blijkt een vampier te zijn wat de liefde bijna onmogelijk maakt.’
Billie zegt: Wilt u dit topproduct ook bestellen?
U zegt: Nee, ik ga nog liever dood, en overigens, Billie, is het ‘het meisje dat’.
Billie zegt: Anders pak ik nog een ander goed boek erbij, zal ik dat doen?
U zegt: Ja, doe dat maar, Billie.
Billie zegt: Wat dacht u van het boek Morgenrood van Stephenie Meyer. Een korte beschrijving: ‘Lees nu alvast het eerste hoofdstuk van het nieuwste deel in de Twilight-serie op bol.com.’
Billie zegt: Heb ik uw interesse gewekt?
U zegt: Nee, ik vrees dat je eerder het tegendeel hebt bewerkstelligd.
Billie zegt: Anders pak ik nog een ander goed boek erbij, zal ik dat doen?
U zegt: Ja, we zijn hier nu toch, samen in dit chathokje waar niemand ons ziet, dus leef je uit. Hoofdzaak is dat we bezig zijn.
Billie zegt: Wat dacht u van het boek De gelukkige huisvrouw. Dit is een kleine samenvatting ervan: ‘Het boek van de gelijknamige film. Lea is een gelukkige huisvrouw, ze heeft alles wat haar hartje begeert: een ambitieuze echtgenoot, een mooi huis en geld in overvloed.’
Billie zegt: Zal ik er nog wat extra over vertellen?
U zegt: Ja, maar zonder te verklappen hoe het afloopt, hoor, want dan hoef ik het zelf niet meer te lezen.
Billie zegt: De gelukkige huisvrouw van Heleen van Royen kost bij bol.com slechts € 12,50 (paperback). De levertijd is slechts 3-4 werkdagen. Wilt u dit topproduct ook bestellen?
Bovenstaand dialoogje knipte ik zojuist, zonder een letter te hebben gewijzigd, uit de chatsessie die ik op Hemelvaartsdag voerde met de virtuele assistent van bol.com.
Na het gesprekje dacht ik terug aan mijn dagen als boeken- en krantenverkoper bij de stationskiosk van Leiden Centraal, waar ik ook geregeld voor Billie moest spelen.
Dan verscheen er bijvoorbeeld een kauwgom kauwend en zwaar opgemaakt hoofd tussen twee joekels van ronde oorbellen aan de overkant van mijn toonbank, met de mededeling: ‘Ik zoek een boek met waargebeurde dingen.’
‘Wáár gebeurd?’
‘Ja, zoals Christine F. Maar niet Christine F. dus, want die heb ik dus al.’
Of dan knikte er een reusachtige getatoeëerde motorduivel minzaampjes naar een hoge toren van versverschenen I.M.‘s en vroeg, wantrouwend: 'Dat boekie van Connie Palmen, is dat wat?’
‘Ach, dat hangt helemaal af van uw smaak. Als egodocument is het uniek. Ik ben nu zelf halverwege en, nou ja…’
‘Jaja, mooie praatjes jij, maar jij gaat me geen teringtroep verkopen, jojo, want het is wel mooi voor m'n meisje ja, m'n meisje die morgen jarig is.’ Meisje dat. Maar het is gemakkelijker om virtuele mensen te corrigeren dan kleerkasten van twee meter hoog.
Of dan dook er in de rij ineens het verongelijkte hoofd op van die mevrouw die een exemplaar, met het cadeaupapier er nog half omheen, kwam ruilen van de pocketeditie van (en het verbaasde me dat ‘we’ het überhaupt ‘hadden’) Jeanette Wintersons Sinaasappels zijn niet de enige vruchten. De gever dacht dat het een dieetboek was met recepten.
Of die heel oude en heel Duitse meneer die een briefje van honderd bij ‘ons’ wilde komen wisselen - tevergeefs, want in zulke dingen was de kiosk heel principieel - en daarop hysterisch begon te brullen: ‘Verdammt noch mal! Ich brauche das Geld! Ich brauche das Geld!’
Tenslotte griste hij het goedkoopste product binnen handbereik van de toonbank, en smeet het neer met een moordlustige blik. Het was het Boekenweekessay van Gerrit Komrij (de geschiedenis speelt zich blijkbaar in het jaar 1997 af), met de toepasselijke titel die ik zuchtend voorlas, terwijl ik zijn wisselgeld uittelde: Niet te geloven.
Ach, Billie zou zich wel raad weten in zulke situaties.