Blauwdruk

‘s Werelds machtigste democratie heeft gesproken. Althans, 42 procent van het Amerikaanse electoraat heeft gesproken, want zo groot was de opkomst op 2 november. En sinds kort is het Huis van Afgevaardigden in Republikeinse handen; de Democraten hebben nog wel een kleine meerderheid over in de Senaat.

Medium groene comm. blauwdruk 1

Uiteraard zetten de kletsende klassen zich meteen tot het verklaren van het debacle dat de partij van president Obama zojuist was overkomen. Allereerst werd gewezen naar de persoon Obama: die zou als president te afstandelijk, te professoraal en niet empathisch genoeg zijn. Er werd gewezen op de nieuwe zorgwet, die ten koste zou gaan van ‘de vrijheid’ en Amerika op het pad van het socialisme zetten. Anderen hielden het erop dat in economisch zware tijden, met een aanhoudend hoge werkloosheid, de regerende partij altijd afgestraft wordt-dat is bijna een wet in een tweepartijenstelsel, zoals het ook bijna onvermijdelijk is dat de partij van een nieuwe president de eerste tussentijdse verkiezingen verliest. Weer anderen wezen de Tea Party als grote winnaar aan.

Je zou ook kunnen zeggen: links is thuisgebleven. Feit is dat de Republikeinse overwinning voor een groot deel te danken was aan het niet-stemmen door de jeugd en het zwarte deel van het electoraat, twee groepen zonder wier steun Obama in 2008 vermoedelijk geen president had kunnen worden.

Interessanter is wellicht om te kijken wat de nieuwe politieke werkelijkheid in de praktijk zal betekenen. Een eerste test zijn de zogenaamde ‘Bush tax cuts’, de belastingverlagingen die George W. in 2001 doorvoerde en die binnenkort verlopen. Obama heeft al aangekondigd ze voor 98 procent van de bevolking in stand te willen houden. Uitzondering zijn de jaarinkomens boven 250.000 dollar: vanaf dat bedrag wil hij de hogere tarieven van voor 2001 weer laten gelden.

Op een moment dat de inkomensongelijkheid op het hoogste niveau is aangekomen sinds de jaren twintig (de 1 procent rijkste Amerikanen verdient 24 procent van het totale inkomen, in 1976 was dit nog maar 9 procent) en Amerika met een structureel begrotingstekort kampt, zou je zeggen dat dit een veilige positie is. De Republikeinen willen echter de Bush tax cuts ook voor de allerrijksten verlengen, ook al heeft de Congressional Budget Office voorgerekend dat dit de federale overheid in de komende tien jaar 4 miljard dollar kost.

Let wel, dat is niet tegenstrijdig met de Republikeinse verkiezingsbelofte om zo snel mogelijk de begroting op orde te krijgen. Dat doe je namelijk door te snijden in overheidsprogramma’s, niet door de rijken hun eerlijk verdiende geld te ontnemen. Waar dan gesneden moet worden? Dat wil men nog niet zeggen, maar in ieder geval niet in defensie, pensioenen en ouderenzorg-samen goed voor meer dan 60 procent van de totale begroting. Wel dient de nieuwe zorgwet (‘Obamacare’) ongeldig te worden verklaard, onder meer vanwege de bezuinigingen op de ouderenzorg in die wet. Het verloop (en de uitkomst) van deze scrimmage is een aardige blauwdruk voor wat Amerika de komende twee jaar te wachten staat.

Naschrift: Niemand kan Obama echter verwijten dat hij in de eerste helft van zijn ambtstermijn heeft stilgezeten; hoogstens dat het Witte Huis niet goed gecommuniceerd heeft wat de afgelopen twee jaar zoal bereikt is. De website http://whatthefuckhasobamadonesofar.comgeeft een overzicht. In omgangstaal.