Bleekst

Terwijl ondernemerschap in de kunst wordt gewaardeerd, hoeft Staatsbosbeheer er niet mee aan te komen. Staatssecretaris Bleeker blijft krampachtig vasthouden aan zijn ideeën over het Oostvaarderswold.

Het protestlied Wereldwijd orkest van het Metropole Orkest swingt lekker. ‘Jouw lege handen zwijgen bij gebrek aan een verhaal.’ Dat is toch weer eens een andere manier om te zeggen dat dit kabinet een visie ontbeert. En ook een vrolijke reactie op de vaak met rancune doorspekte uitlatingen waarmee de bezuinigingen op kunst vergezeld gaan. Nu het protestlied direct op 1 is binnengekomen in de top-100 zal geen enkele politicus van VVD-, CDA- of PVV-huize het nog aandurven om te roepen dat met belastinggeld is geïnvesteerd in een protest tegen de bezuinigingen van dit kabinet op het orkest en dat de subsidie daarom maar eens extra moet worden gekort. Dat Lee Towers en Gordon meezingen zal ook wel een drempel opwerpen om uit te halen naar het orkest.

Gelukkig voor de twee kabinetspartijen en hun gedoogpartner kunnen ze zeggen dat het Metropole Orkest ondernemerschap heeft getoond en het brede publiek heeft opgezocht. 'Nice! dit is het eerste orkest liedje die ik leuk vind!’ schreef al iemand in een reactie op het op YouTube te vinden filmpje van orkest en zangers. De drie politieke partijen zullen zichzelf misschien zelfs op de borst kloppen: kijk eens wat onze bezuinigingen voor een effect hebben, dat is wat we met ons kunstbeleid willen bereiken.
Arm Staatsbosbeheer. Dat heeft geen nummer-1-hit. Maar ook van deze organisatie kun je zeggen dat ze ondernemerschap heeft getoond door samen met de provincie Flevoland en met steun van het Wereld Natuur Fonds en private investeerders een plan uit te werken waardoor toch het Oostvaarderswold kan worden aangelegd. Dat 'wold’ moet een natuurgebied worden in Flevoland dat de Oostvaardersplassen en het Horsterwold met elkaar verbindt.

Nog maar twee jaar geleden vond CDA-minister Gerda Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit dat dit verbindende bos versneld moest worden aangelegd, maar haar opvolger staatssecretaris Henk Bleker, ook van het CDA, heeft de aanleg geschrapt. Over betrouwbaarheid van het bestuur gesproken. Hun partijgenoot, het Tweede-Kamerlid Ger Koopmans, vindt dat Staatsbosbeheer nu niet de eigen 'goddelijke gang’ mag gaan door toch mee te werken aan de aanleg van het Oostvaarderswold. De staatssecretaris heeft zich daarbij aangesloten. Staatsbosbeheer is volgens beide politici blijkbaar volledig van de staat en mag daarom niet de plannen van de staat dwarsbomen.
Maar waarom wordt ondernemerschap in de kunst wel gewaardeerd en in de natuur niet? En wat moet Staatsbosbeheer volgens Bleker en Koopmans dan doen met het Adelaarstracé, de 450 hectare grond die het in bezit heeft van het terrein van ongeveer tweeduizend hectare dat uiteindelijk dat Oostvaarderswold moest worden? En als die overige hectares door private partijen, het WNF en de provincie wél tot natuurgebied worden ontwikkeld, moet Staatsbosbeheer van de twee CDA'ers dan doelbewust het eigen gebied erbuiten houden? Met een zó hoog hek dat er nog geen vliegend hert, gewoon hert of zeldzame vogel overheen kan, opdat er toch vooral geen nieuwe ecologische verbindingszone kan ontstaan?

Want als Bleker één ding niet wil, dan is het een 'robuuste zone’. Vorige week zei hij het nog maar eens tijdens een overleg met de Tweede Kamer. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft bestudeerd wat de bezuinigingen op dit soort verbindingszones betekenen voor de natuur. Op de korte termijn nog niet zo veel, om de doodeenvoudige reden dat er nog niet veel van dit soort zones zijn. Maar, zo schrijft het planbureau: 'Op de langere termijn heeft het niet uitvoeren van de robuuste verbindingen wél effect. Robuuste verbindingen kunnen namelijk een bijdrage leveren aan het stoppen van de verslechtering van de natuurkwaliteit…’
Maar over die netjes verwoorde kritiek van het planbureau hoor je Bleker niet. Hij verwijst liever naar de passage waarin het planbureau schrijft dat het resterende geld het best kan worden ingezet voor het beheer van de reeds bestaande natuurgebieden, om zichzelf dan op de borst te kloppen omdat hij dat advies overneemt.

Bleker is sowieso erg goed in het negeren van kritiek. Volgens zijn partijgenoot en voormalig minister van Landbouw Cees Veerman pleegt Bleker boerenbedrog. Het rijk heeft met boeren, provincies en de Europese Unie afspraken gemaakt over ecologische verbindingszones en richtlijnen voor de natuur. Volgens Veerman kun je die niet straffeloos negeren en zullen de opvolgers van Bleker daarom de rekening gepresenteerd krijgen. Maar Bleker heeft er met de Zeeuwse Hedwigepolder al blijk van gegeven niet onder de indruk te zijn van gemaakte afspraken. Over de Hedwigepolder was met de Belgen overeengekomen dat deze onder water zal worden gezet, maar daar wil Bleker niet aan.Hij denkt dat het wel zal meevallen met kritiek uit Brussel op zijn plannen voor de ecologische verbindingszones, omdat ze daar ook wel snappen dat er in crisistijd moet worden bezuinigd. 'Temporiseren’, noemt hij dat overigens. En zo verwoord klinkt dat alleszins redelijk.
Maar bij Bleker lijkt er toch steeds iets anders mee te spelen. Niet alleen als hij zo gebeten reageert op de betrokkenheid van Staatsbosbeheer bij de plannen voor het Oostvaarderswold. Maar ook als hij in het overleg vorige week opmerkt dat zijn voorgangers in een virtuele wereld hebben geleefd en in plannen voor duizenden hectares extra natuurgrond hebben geloofd die niet uitvoerbaar waren in de daarvoor geplande tijd.

Een boswachter die naar Den Haag was gekomen om eens te horen hoe politici over natuur praten, zei na afloop: 'Ik snap dat er bezuinigd moet worden; het is de rancune die pijn doet.’ Dezelfde klacht hoor je in de kunstwereld. Met dezelfde vrees: dat er daardoor meer kapot wordt gemaakt dan wegens een tekort aan geld nodig zou zijn.