‘Inmiddels zijn we wel een beetje demonstratiemoe’, zei de voorzitter van de lokale MKB-vereniging tegen stadszender Den Haag FM. Hadden we dit niet al eerder gezien? De geblokkeerde straten, de vastgeketende actievoerders, de sit-ins op pleinen? Het zorgt alleen maar voor overlast en dat het slecht gesteld is met het klimaat, dat weten we onderhand wel. Ook een vertrouwd gezicht waren de politiebusjes, klaar om in te grijpen als de activisten geen gehoor gaven aan de oproep een blokkade of bezetting te beëindigen. Het is bijna een ritueel geworden.

Toch was er dit keer één verschil: tussen de arrestanten zat een journalist van de Volkskrant. Mac van Dinther was in Den Haag voor een reportage over de klimaatrebellie van Extinction Rebellion. Hij had een perskaart om zijn nek en liet die braaf zien als de politie erom vroeg. Maar toen hij wilde kijken hoe agenten een vastgeketende vrouw, die schreeuwde van de pijn, los probeerden te krijgen, kwam hij in aanvaring met de arm der wet. De aanklacht: belediging van een agent en het belemmeren van de politie. En dus ervoer hij wat voor sommige klimaatactivisten vaste prik is: ‘als sardientjes in een blik’ in het benauwde arrestantenbusje, knellende tiewraps om de polsen, gore dixies, wachten, verhoor, nog meer wachten, en na een paar uur weer vrijgelaten.

Jaap Tielbeke schreef eerder over klimaatactivisten die vinden dat de ecologische noodtoestand vraagt om radicalere acties.

Je zou denken dat de politie zich geneert voor zo’n flater, maar twee dagen later was het weer raak. AD-journalist Hans Nijenhuis en fotograaf Marco de Swart wilden verslag doen van een onaangekondigde actie. Nog voordat die van start kon gaan werd het busje met actievoerders ingesloten door politiewagens. Iedereen werd aangehouden, inclusief de journalisten. Eigenlijk zou het niet om mij moeten gaan, zei Nijenhuis naderhand tegen de camera van het AD, maar hij wilde het er toch even over hebben. ‘Voor je het weet wordt het een norm dat verslaggevers geen verslag meer mogen doen van wat er gebeurt.’

De verontwaardiging over de arrestatie van de journalisten is begrijpelijk, zeker in een tijd waarin de NOS zich genoodzaakt voelt het logo van haar busjes te verwijderen, uit angst voor bedreigingen, en de lijsttrekker van de derde grootste partij in de Kamer journalisten ‘tuig van de richel’ noemt. Het laatste wat je wil zijn handhavers die verslaggevers in de boeien slaan. Maar er wringt nog iets anders, iets wat Van Dinther ook fijntjes opmerkt in de Volkskrant: ‘Twee jaar geleden deed ik verslag van de boerenacties waarbij het verkeer van en naar Den Haag volledig werd platgelegd. Toen werd niemand gearresteerd.’

De klimaatrebellen zullen blij zijn met de ophef. De hele strategie van burgerlijke ongehoorzaamheid is erop gericht steeds meer mensen te doordringen van de ecologische noodtoestand waarin we verkeren. Dat doet Extinction Rebellion door te ontregelen, wat soms voor irritatie zorgt, maar ook aandacht trekt. Wanneer mensen zien dat ordetroepen hardhandig optreden tegen vreedzame demonstranten wekt dat sympathie op. Daarom geeft Extinction Rebellion actievoerders de instructies mee zich niet te verzetten. Meestal worden zulke arrestaties en passant genoemd in een nieuwsbericht, maar nu ondervonden de schrijvers van die nieuwsberichten aan den lijve wat er achter de schermen gebeurde. De opschudding die dat veroorzaakte is een krachtig medicijn tegen demonstratiemoeheid. Wat dat betreft had de politie Extinction Rebellion geen betere dienst kunnen bewijzen.