Kunst

Boeddhisme light

KUNST Mariko Mori

In het Groninger Museum staat het wonderlijkste object dat ik ooit in een museum zag. Het is een twaalf meter lange, vijf meter hoge ufo gemaakt door de Japanse kunstenares Mariko Mori (Tokio, 1967). Toen ik ervan hoorde, dacht ik dat het om een archetypische ufo ging: zo’n ronde, met patrijspoortjes in de flank, het model waar B-filmregisseur Ed Wood dol op was. Maar deze ufo lijkt daar helemaal niet op. Hij is niet rond, maar traanvormig en er zitten geen patrijspoortjes in, maar een ovaal glazen oog dat bij nadere inspectie de deur blijkt te zijn. Ook is de carrosserie niet van bordkarton of ijzer of ander lowbudget materiaal, maar van hightech kunststof uit de Lamborghini-fabriek, bespoten met holografische verf waardoor hij van kleur verandert als je eromheen loopt.

Wauw!

De Wave Ufo is het kroonjuweel van Oneness, een overzicht van Mori’s werk van de afgelopen tien jaar. De tentoonstelling heeft alles wat je van een hedendaagse tentoonstelling verwacht: een beetje design, een beetje kitsch, veel opzichtig geflirt met oosterse filosofie en een begeleidende tekst in de museumkrant die naar wierook stinkt. Naast de Wave Ufo zijn er knuffelpoppen waarvan het hart begint te kloppen wanneer je ze omhelst, tekeningen vol organische vormen en poëziealbumglittertjes, computergeanimeerde foto’s van de kunstenares in allerlei mystieke gedaantes en een video waarin dezelfde kunstenares – ditmaal gekleed in een rubberkunststof space-age Barbarella-pakje met bijpassende lenzen – iets vaags doet met een glazen bol. Het is interactief, toegankelijk, ongevaarlijk en volkomen vrijblijvend. Boeddhisme light – vijf minuutjes mediteren en dan snel naar het café voor een rosétje.

Mori zelf is een lieve, naïeve zweefbol die over kosmische ervaringen praat alsof ze het over tripjes naar de snackbar heeft en dingen zegt als: ‘Zelfs wanneer een leven een fysieke dood sterft, zal het alomvattende leven – de energie die het kosmische bewustzijn vormt – voor altijd voortleven.’ De curatoren proberen de kunstenares daarop in vaagheid te evenaren, iets wat ze lukt, getuige zinnen als: ‘Wave Ufo is een ruimte met verleidelijke kwaliteiten waarin de toeschouwer vanuit de alledaagse realiteit naar een esoterische kosmos wordt ontvoerd.’

Ontvoerd worden naar een esoterische kosmos, dat wilde ik ook wel eens. Dus liet ik elektroden op mijn hoofd plakken, trok ik speciale sokjes aan, beklom de trap van de ufo en vlijde me even later neer in een van de drie Technogel®-ligstoelen. Deurtje dicht, lichtjes uit – ik was er klaar voor. Op het plafond verschenen vier bolletjes: mijn hersengolven. De kleur van het bolletje, had een museummedewerker me uitgelegd, correspondeerde met een bepaalde activiteit. Rood voor gespannen. Blauw voor ontspannen. Groen, halfslaap. Ik was kennelijk geen van alle, want terwijl de bolletjes van mijn reisgenoten driftig van kleur verschoten waren die van mij hagelwit. En dat bleven ze – alle moeilijke rekensommen en erotische fantasieën ten spijt. Vier minuten later stond ik weer buiten. Met knipperende ogen en een lichte druk in mijn hoofd, maar – het spijt me, Mori – zonder kosmische ervaring.

Mariko Mori: Oneness, Groninger Museum, t/m 2 september. Bezoek ufo op afspraak