Economie

#Boerenterreur

Nederland, Haarlem, 14 oktober 2019. Boeren demonstreren bij het provinciehuis van Haarlem tegen het stikstofbeleid. © Ramon van Flymen / Hollandse-Hoogte

Het is weer eens zover: een kleine belangengroep gijzelt Nederland om het eigen smalle, kortetermijnbelang er bij publiek, pers en politiek door te drukken. Ik heb het over een handvol veehouders die vrezen voor hun broodwinning nu de rechter een einde heeft gemaakt aan het jarenlange gedogen door de overheid van forse overtredingen van de stikstofregels.

Twee weken geleden legden zij onaangekondigd en zonder toestemming met een trekkeroptocht het land plat om in Den Haag op het Malieveld te demonstreren. Voor deze week staan opnieuw grote demonstraties op de rol. Het is pure intimidatie, uitsluitend bedoeld om de voornemens om de veehouderij in Nederland te halveren van tafel te krijgen. Dat burgers van de 120 miljoen dieren (!) in de bio-industrie doodziek worden, dat de natuur ervan naar de ratsmodee gaat, dat regels voor dierenwelzijn met voeten worden getreden en dat het klimaatverandering bespoedigt, doet er niet toe.

Desondanks trapt half Nederland in het bucolische narratief van de veehouders. Slim presenteren zij zich als sappelende middenstanders, hardwerkend, ondernemend, zuchtend onder regels en belastingen, van groot belang voor de economie en cruciaal voor de voedselvoorziening. Het is pertinente onzin.

Volgens de Algemene Rekenkamer is de bio-industrie een subsidieslurpende sector en verdienen boeren bovengemiddeld goed. Bovendien zijn sommige boeren schatrijk. Volgens het CBS is een op de vijf van de 112.000 miljonairs die Nederland kent boer. En dat zijn ook precies de boeren die in de top vijftien van stikstofuitstoters staan die De Groene vorige week publiceerde.

Ook op het economische belang van de bio-industrie valt veel af te dingen. Zo draagt de agrarische sector voor slechts 1,4 procent bij aan de Nederlandse economie. En werken er maar 170.000 mensen in de agrarische sector, ongeveer twee procent van de beroepsbevolking. En dat is inclusief land- en tuinbouw.

Datzelfde geldt voor de exportcijfers. Van de 90 miljard euro die de sector vorig jaar exporteerde, kwam ongeveer een derde voor rekening van wederdoorvoer. En is een onbekend percentage toe te schrijven aan exotische goederen als koffie, thee en cacao die hier (licht) worden bewerkt.

Tot slot is ook het argument dat de Nederlandse boeren ons voeden flauwekul. Pakweg tachtig procent van hun jaarlijkse productie van 110 miljard euro is bestemd voor de export. En van de 46 miljard euro die huishoudens per jaar aan voeding besteden komt 36 miljard uit het buitenland. Als onze boeren ons daadwerkelijk zouden voeden, zouden ze toe kunnen met minder dan de helft van het huidige landbouwareaal.

Nederlandse boeren voeden ons? Flauwekul

In het Nederland van Rutte is het een bekend tafereel geworden. Grootbedrijven die retorisch hun economisch belang oppompen om lagere belastingen af te dwingen. Banken die hun bijdrage aan de economie gebruiken om de belastingbetaler een ongekend forse poot uit te draaien. En fiscalisten die hun politieke vrienden weten te bewegen het Nederlandse belastingparadijs koste wat het kost tegen buitenlandse pressie te verdedigen. En elke keer zijn het keurige middenpartijen die als de pr-machines ervan fungeren. Het maakt een karikatuur van onze democratie. Na tien jaar vvd is Nederland net zo corrupt geworden als de partij zelf.

Deze keer is ook de rechtsstaat in het geding. Burgers die vorige week de Stadhouderskade bezetten konden zes uur in de cel zitten en kregen een boete van 380 euro aan hun broek. Studenten die vorig jaar het P.C. Hoofthuis bezetten werden hardhandig gearresteerd en in de cel gesmeten. En nog vers in het geheugen: de behandeling die de Maagdenhuisbezetters in 2015 van de ME ten deel viel.

Het contrasteert schril met de reacties op de boerenterreur. Inrijden op politiepaarden, afzettingen omverrijden, duizend kilometer file veroorzaken, wetenschappers van het rivm intimideren, voordeuren van provinciehuizen intrappen. De beloning is sympathie van middenpartijen als vvd en cda, provincies die schielijk handhaving van de stikstofnorm opschorten en een quasi gouvernementele koepel als lto die bewonderend meldt leden ‘die hun tanden hebben laten zien’ (lees: leden die zich schuldig hebben gemaakt aan wetsovertreding) niet te zullen royeren. En dat gaat dan over een sector die zich al decennia niets aantrekt van God noch gebod, die illegale staluitbreidingen doodnormaal vindt, en die zich niets gelegen laat liggen aan dierenwelzijnsregels.

Meten met twee maten: het botst met alle principes van rechtsstatelijkheid.


Lees ook: