Bombrief onder de Baskische vrede

Barcelona - Op 5 juni 2008 viel bij Brian Currin thuis in Zuid-Afrika een brief op de deurmat. De brief kwam uit Spanje en was ondertekend door de ETA. Staak onmiddellijk je bemoeienis met het Baskische conflict, was de boodschap. Anders kunnen wij niet voor de gevolgen instaan en wij zeggen dit maar één keer. Currin, een Zuid-Afrikaanse advocaat gespecialiseerd in burger- en mensenrechten, was wel wat gewend. Hij had een sleutelrol gespeeld als bemiddelaar in de vredesprocessen in zijn eigen land en Noord-Ierland. Nu maakte hij deel uit van een groep internationale bemiddelaars die sinds enige tijd en op discrete wijze bezig was de basis te leggen voor een vredesdialoog in Baskenland, gebruikmakend van zijn waardevolle ervaringen in Zuid-Afrika en Noord-Ierland. Vijandschap van de _hardliner_s aan beide zijden van het conflict was hij wel gewend. Maar dit dreigement ging toch wel iets verder.

Currin besloot de zaak te onderzoeken. Hij telefoneerde met een van zijn contactpersonen in de Baskische onafhankelijkheidspartij Batasuna, de door de Spaanse justitie verboden politieke tak van de ETA. Deze wist van niets, maar zou de zaak natrekken. Enkele weken later belde Currins contactpersoon terug met de mededeling dat de ETA niet de auteur was van de brief. Bij zijn volgende bezoek aan Spanje kreeg Currin een pendrive doorgespeeld. Daarop stond opnieuw een brief ondertekend door de ETA, maar nu met de boodschap dat Currin zonder problemen door kon gaan met zijn bemiddelingswerk in Baskenland.

Het bestaan van de dreigbrief aan Brian Currin werd afgelopen week onthuld in een documentaire van de Catalaanse TV3 over de internationale bemiddelaars in het Baskische conflict. Wie had de brief gestuurd? Wie probeerde zo het vredesproces te saboteren? Ingewijden wezen op twee mogelijkheden. Bronnen uit regeringskringen schreven de brief toe aan hardliners binnen de ETA, ontevreden met de wapenstilstand en de internationale bemiddelaars. Maar anderen wezen op een zorgwekkender mogelijkheid: de Spaanse geheime diensten. Het is nou eenmaal niet eenvoudig om achter Currins woonadres in Pretoria te komen, te weten wat Currin precies deed en een brief van de ETA perfect na te bootsen.

Het motief voor de sabotagepoging zou zijn dat Madrid niets moet hebben van internationale bemiddeling in het Baskische conflict. Die druist namelijk in tegen de stelling dat er geen politiek probleem aan ten grondslag ligt en dat er slechts één oplossing is: onvoorwaardelijke overgave van de terroristen. Misschien heeft de Spaanse journalist die Currin een week na de ontvangst van de dreigbrief belde het antwoord op het mysterie. Tot Currins verbijstering wist de journalist van de brief en informeerde hij naar de inhoud ervan. Maar ook zijn identiteit blijft vooralsnog onopgehelderd.

LEX RIETMAN