Bommen voor vrede

In de discussie voor of tegen de oorlog tegen Servië zal ik mij niet meer mengen. Velen hebben met meer gezag en kunde mijn standpunt vertolkt, in De Groene en elders. Slechts één daarvan wil ik, ter attentie van Sylvain Ephimenco, vermelden: Noam Chomsky, in zijn schitterende betoog ‘The Current Bombings: Behind the Rhetoric’. In het laatste nummer van het Nieuw Wereldtijdschrift vertaald en overgenomen onder de titel ‘De nobele bommen van Amerika’.

Ik wil wel de, naar ik aanneem jonge, redacteur verdedigen die door Ephimenco (in De Groene van 2 juni) zo hatelijk wordt afgemaakt: Joeri Boom (‘Bommen voor vrede’, De Groene van 25 mei). De Groene heeft in deze moeilijke materie een onafhankelijke stem laten horen, niet meegezongen in de vaak hypocriete lofzang op de Navo, die overal aan de orde was. (Tenzij men off the record kon luisteren, waar vaak, in nochtans dezelfde middens, een totaal ander geluid te horen was.) Deze houding is op zichzelf reeds een felicitatie waard. Om Joeri Boom gerust te stellen: hij krijgt met mijn felicitatie géén bijval van een andere, althans volgens Ephimenco, onwetende jongere: ik ben wél oud. Zo oud dat ik de Tweede Wereldoorlog, en zelfs de aanloop daartoe, bewust heb beleefd. Dat ik angst heb gehad toen mijn stad werd bezet, gebombardeerd, toen in de straten werd gevochten. Ik ben oud genoeg om destijds, nog jong, te hebben gejuicht toen dag in, dag uit, honderden bommenwerpers overvlogen om hun dodende buit boven Duitsland - het Duitsland dat ik haatte - af te werpen. Jong genoeg om leedvermaak te hebben gevoeld bij het zien van de vernielde Duitse steden. Jong genoeg om victorie te hebben geroepen toen één bom - een van ons! - Hiroshima met zijn inwoners op een gruwelijke manier van de kaart veegde. Ik heb het niet tegen de Amerikanen. Hoe zou dat kunnen? Ik heb destijds dagenlang juichend langs de straten gestaan, kijkend naar de tanks en lorries met Amerikanen, Canadezen en Polen, die mijn land hadden bevrijd. Ik heb dit alles met 'bloed en tranen’ én intense - ijdele - hoop beleefd. Precies daardoor weet ik hoezeer oorlog de geest van de mensen vervormt en hoogst zelden iets oplost. Daardoor is het stuk van Joeri Boom een stuk naar mijn hart.