Boonstra heeft geen philipsgevoel

‘Verraad. Net als Wilhelmina. Die ging er ook vandoor toen de oorlog uitbrak’, zegt de ene werknemer. ‘Hele generaties hebben hier godverdomme kromgelegen voor dat bedrijf en nou gaan ze er tussenuit’, zegt de andere. ‘Die Boonstra, die man heeft gewoon geen Philipsgevoel’, zegt de voetbalsupporter. ‘Absurd, een verhuizing van een paar honderd kilometer in deze tijd van informatietechnologie’, zegt de vakbondsman.

Eindhoven huilt. Want Philips verhuist naar Amsterdam. Nou ja, Philips. De twintigduizend mensen die het concern in en om Eindhoven aan het werk heeft, blijven, evenals de schare toeleveringsbedrijven, de voetbalclub en andere Philips-afhankelijke neringen. Wat verhuist, is het hoofdkantoor, driehonderd managers en hun aanhang verlaten als het aan de nieuwe topman Cor Boonstra ligt, de zuidelijke lichtstad om zich te vestigen onder de dampen van de Arena.
Nu verplaatst Philips al jaren dingen vanuit Eindhoven. Kapitaal bijvoorbeeld. En kennis. Naar alle delen van de wereld waar iets te verdienen valt. In Eindhoven hoorde je niets over die verhuizing. Ooit praatte de Philips-ondernemingsraad mee over het concernbeleid. Tot de directie het bedrijf splitste. Er kwam een holding die het wereldwijde concernbeleid bepaalde. En een directie Philips Nederland voor zeg maar Eindhoven en omgeving. Met de laatste overleggen ondernemingsraad en vakbonden sindsdien. De eerste is te klein voor een ondernemingsraad en te groot voor een nationale vakbond. Weer een verhuizing, maar weer hield Eindhoven het rustig. En nu komt de in het licht van de eerdere verhuizingen relatief onbelangrijke verplaatsing van de bedrijfstop naar het nabijgelegen Amsterdam - en de wereld is te klein. Waarom? De Amsterdamse Volkskrant schrijft: ‘De nabijheid van Schiphol of het Amsterdamse financiële centrum in dit digitale tijdperk spelen natuurlijk geen enkele rol bij dit besluit. De echte reden is, pikant genoeg, af te leiden uit de reacties van een deel van de betrokken Philips-werknemers. Amsterdam is een enge stad waar zij niet willen wonen en Eindhoven is een stuk knusser en gezelliger.’ De verhuizing naar Amsterdam is gericht op het scheppen van een 'internationaal georiënteerde concernleiding’ die een voorwaarde is voor 'de terugkeer naar een gezonde winstgevendheid’. Om te besluiten met het gelijk van Boonstra: 'De concurrentiestrijd op de wereldmarkt wordt niet gewonnen met Brabantse gemoedelijkheid.’ Wat schreef de krant ook alweer toen Ford zijn Amsterdamse fabriek sloot en elfhonderd mensen op straat zette?
Alles is tegenwoordig mobiel. Kapitaal flitst de wereld rond, kennis is uitwisselbaarder dan ooit. Maar de verhuizing van kapitaal en kennis is een virtuele. Die van mensen een fysieke. Dat is het verschil, ook in 'dit digitale tijdperk’. Hier gaat het niet om een kind dat op kamers gaat, maar om een vader die het huis verlaat. Daarom treurt Eindhoven. Het voelt zich verweesd. Zoals de Ford-werknemers zich verweesd voelden. Trouwens, wat is een provinciestad? Henri Ford vroeg zich ooit hardop af of Amsterdam de hoofdstad was van Brussel.