Borgen op z’n Duits

Berlijn – In andere landen is het heel gewoon. Maar in Duitsland schrikt men ervan wanneer een interview in het tv-journaal ontaardt in een pinnig twistgesprek. In het late journaal van de publieke omroep zdf interviewde presentator Marietta Slomka spd-partijleider Sigmar Gabriel. Het werd een ongekend felle woordenstrijd.

Als zoiets in Duitsland gebeurt, dan gáát het ook ergens over. De altijd scherpe Slomka stelde haar vragen vanuit de studio, Gabriel antwoordde vanuit Hofheim. Daar had hij zojuist de plaatselijke partijleden proberen te overtuigen dat ze moesten instemmen met het coalitieverdrag dat de spd zojuist met Merkels christen-democraten had gesloten. De spd had vóór de coalitie-onderhandelingen vastgelegd dat het resultaat pas zou gelden wanneer de partijleden zich erover hadden uitgesproken. Tot volgende week hebben die de tijd om per brief hun stem uit te brengen. Tot volgende week loopt Gabriel het vuur uit zijn sloffen om ervoor te zorgen dat ze ja stemmen.

Slomka vroeg Gabriel of dat in democratisch opzicht wel in orde was. ‘475.000 mensen bepalen met hun stem de toekomst van Duitsland. Klopt dat wel met de grondwet?’ Een fundamentele vraag. In Nederland vraagt geen journalist aan de pvv-leider of het wel in orde is dat hij in z’n eentje over het lot van de regering beslist. Maar in Duitsland vragen rechtsgeleerden zich serieus af of 475.000 mensen over een regering voor tachtig miljoen Duitsers mogen beslissen. Slomka bracht die twijfels over aan Gabriel. De spd-leider verdedigde zich met spitsvondige juridische argumenten. Slomka liet zich er niet door overtuigen en vroeg door. Zeven minuten lang. Ongetwijfeld speelde ook vermoeidheid een rol. Gabriel had wekenlang over het verdrag onderhandeld, vaak tot in de kleine uurtjes. En nu reisde hij door het land om partijafdelingen toe te spreken. De vragen van Slomka trokken aan zijn zenuwen. Toen ontviel hem de zin: ‘Hou toch eens op met die onzin!’

Zoiets was nog nooit op de Duitse televisie vertoond. Behalve in de televisieserie Borgen. De associatie dringt zich alleen al op omdat Slomka er minstens net zo interessant uitziet als sterjournalist Katrine uit de Deense politieke soap. En net als in Borgen was het incident onmiddellijk voorpaginanieuws.

Maar de Duitse pers zou de Duitse pers niet zijn als ze bij het incident zou blijven stilstaan. De kranten doken onmiddellijk op de principiële kwestie achter de woordenstrijd. Is het partijdemocratisch wel in orde dat de andere coalitiepartijen, cdu en csu, slechts een paar tientallen kaderleden bijeenroepen om het coalitieverdrag toe te juichen? Goede vraag.