Boris Johnson heeft iets met bruggen

Londen – Als burgemeester van Londen wilde Boris Johnson een ‘tuinbrug’ in het hart van de Britse hoofdstad. Essentieel was deze Garden Bridge niet per se, maar het moest een plezante manier worden om de Theems flanerend over te steken. Zijn opvolger Sadiq Khan, echter, zag de charme er niet van in en mikte het ontwerp van de bekende architect Thomas Heatherwick in de prullenbak.

Eerder dit jaar opperde Johnson, inmiddels minister van Buitenlandse Zaken, om een brug over het Kanaal te bouwen, om het eiland ondanks de naderende Brexit, dichter bij het vasteland te brengen. Technisch is zo’n 52 kilometer lange brug over ’s werelds drukst bevaren zeestraat haalbaar, maar de kosten zouden zeker 150 miljard euro worden, wat de vraag opwekte of het ooit rendabel kan zijn. Downing Street was er snel bij om het proefballonnetje van de flamboyante politicus-bruggenbouwer lek te prikken.

Driemaal is scheepsrecht moet Johnson hebben gedacht toen hij zich onlangs achter het idee van de Schotse regering schaarde om een achttien kilometer lange brug te bouwen tussen Schotland en Noord-Ierland. Ideeën voor een vaste verbinding tussen de Mull of Kintyre, lyrisch bezongen door Paul McCartney in het gelijknamige liedje, en de kust van Antrim bestaan al 130 jaar. Het stond zelfs in het manifest van de Democratic Unionist Party, indachtig het slechte weer dat de scheepvaart tussen de Britse eilanden regelmatig hindert.

Een vaste verbinding met de rest van het Verenigd Koninkrijk ligt politiek gevoelig, zeker nu de Ierse nationalisten in Noord-Ierland de droom van een Ierse hereniging dichterbij zien komen dankzij Brexit. Nu de grens tussen beide Ierlanden de buitengrens van de Europese Unie wordt en grensposten ongewenst zijn, ziet het ernaar uit dat Noord-Ierland binnen de Europese douane-unie blijft. Het betekent dat Noord-Ierland in wezen een deel van Ierland wordt. Johnson en andere Brexiteers beschuldigen Brussel (en Dublin) dan ook van landjepik.

De brug zou dus ook een politiek signaal zijn, een versterking van de Britse Unie. Er speelt nog iets mee. Johnson is een neo-victoriaan waar het gaat om grote infrastructuurprojecten. Daar getuigde ook zijn plannen voor een nieuwe luchthaven in de Theems-delta van, op wat het ‘Boris Eiland’ is gaan heten. Hij is de belichaming van de ‘can do’-mentaliteit die het Verenigd Koninkrijk zo machtig heeft gemaakt en die zo cruciaal is voor het Global Britain waar hij van droomt. Zoals het er nu naar uitziet is Brexit een brug te ver.