De nieuwe Ouderenpartij

Bosboom for president!

Terwijl de spotlights staan gericht op Leefbaar Nederland, verrees afgelopen week opnieuw een protestpartij. Restanten van het AOV en de Unie 55+ hebben zich verenigd in de Verenigde Senioren Partij (VSP). Er wordt gerekend op een zetel of drie.

De laatste hobbels werden genomen in Het Onderonsje, een zaaltje in Nieuwegein. Regelmatig kwamen daar de afgelopen maanden afvaardigingen van de Algemene Senioren Partij (ASP) en de Ouderenunie bijeen om te spreken over een verregaande vorm van samenwerking. «Wij zijn altijd een heel fatsoenlijke partij geweest», zegt Ouderenunie-voorzitter B. Otten. Zijn partij werd tien jaar geleden onder de naam Unie 55+ opgericht en veroverde bij de Tweede-Kamerverkiezingen van 1994 één zetel, ingenomen door de inmiddels overleden Bertus Leerkes. Otten: «Bertus was iemand die niet van ruziemaken hield.» Bij diezelfde verkiezingen sleepte het Algemeen Ouderen Verbond (AOV) liefst zes zetels in de wacht, vooral omdat het CDA had aangekondigd in een volgende kabinetsperiode de AOW te lijf te willen gaan, waarna vele boze bejaarden deze partij de rug toekeerden.

Het onverwachte succes, in combinatie met een felle machtsstrijd tussen lijsttrekker Jet Nijpels en partijvoorzitter Martin Batenburg, maakten dat het AOV al ruziënd in verschillende kampen spleet. «Als de raddraaiers van toen in de gelederen van de ASP waren opgedoken, hadden we het nooit gedaan», zegt Otten.

Onder meer liet hij zich geruststellen door de secretaris van de ASP, jonkheer Ron Meyer. «Er zitten geen mensen van vroeger bij, dat heb ik ze diverse malen verzekerd», zegt Meyer, die zelf nog een tijdje een zetel innam toen AOV-kamerlid Leo Boogaard wegens een verslechterende gezondheid in 1996 het parlement moest verlaten. Om ongewenste AOV-elementen buiten de deur te houden, had zijn partij bovendien een ballotagecommissie in het leven geroepen. Meyer: «Afgezien van Jet Nijpels, Leo Boogaard en Liesbeth Aiking was het AOV een tamelijk rot geheel. De vriendjes van Martin Batenburg hebben de partij kapotgemaakt.»

Een eerste schoonmaak had volgens Meyer al in 1995 plaats, toen hij zich met Nijpels cum suis afscheidde en onder de naam Senioren 2000 verder ging. Bij de verkiezingen van 1998 haalde deze partij — net als de Unie 55+ — de kiesdrempel echter niet. Meyer: «Men bleef ons met die narigheid in verband brengen. Bovendien had kamervoorzitter Deetman ons verboden de nieuwe naam Senioren 2000 te voeren, omdat we als AOV in de Kamer terecht waren gekomen.» Om voorgoed schoon schip te maken besloot Meyer met een groep getrouwen een geheel nieuwe ouderenpartij op te richten: de ASP. Bedoeling was onder die naam de komende verkiezingen in te gaan. Totdat Meyer vernam dat ook de Ouderenunie electorale plannen aan het smeden was. Meyer: «Dat redden we nooit, concludeerden we van beide kanten.» Waarop de besprekingen in Het Onderonsje aanvingen. De toch al veel gelijkenis vertonende verkiezingsprogramma’s, met als speerpunt extra stortingen in het AOW-fonds, werden ineengeschoven. Afgelopen vrijdag werd de nieuwe naam, Verenigde Senioren Partij (VSP), door beide achterbannen gefiatteerd.

De kersverse vsp-vice-voorzitter Joop Abbes bedeelt zijn partij «toch wel» een zetel of drie toe: «Er is een enorme vergrijzing op komst.» Door de fusie beschikt de partij vanaf deze week over een kleine tienduizend leden. De vice-voorzitter is er niet zeker van dat zij allen braaf de contributie hebben betaald. Abbes: «Het is ook zo’n zootje geweest. Toch gaan we ze benaderen om zich warm te maken voor deze zaak.» Hij rekent voor dat meedoen aan de verkiezingen 75.000 à 80.000 gulden kost. Er zijn volgens hem ook veel rijke ouderen die graag een steentje willen bijdragen. «Laatst was er een lid dat zomaar vierduizend gulden betaalde, om de kosten van onze ASP-stand op de 50+ Beurs te dekken», vertelt Abbes. Maar eigenlijk mikt de nieuwe partij juist niet op rijke bejaarden. «Er zijn 660.000 ouderen die alleen maar AOW hebben. Daarnaast zijn er die geen volledige AOW hebben, bijvoorbeeld omdat ze nog maar twintig jaar in Nederland wonen. In dit land verkeren veel ouderen in grote financiële nood, allemaal potentiële kiezers.» Paars heeft volgens Abbes flinke steken laten vallen. «Het vakantiegeld van de bejaarden is dit jaar stiekempjes verlaagd van acht naar vijf procent! Om nog maar te zwijgen van het wachtlijstenschandaal.»

De VSP-campagne gaat na de ledenvergadering van 12 december beginnen. Niet alleen wordt ingezet op de landelijke verkiezingen van 15 mei, ook bij de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart zal de partij zich presenteren. In talloze gemeenteraden en in diverse provinciale staten zwerven nog zo’n vijftig voormalige AOV’ers, Unie 55+’ers en leden van Senioren 2000 rond. En masse zouden die zich bij de VSP hebben aangesloten. Abbes: «We hebben ze op een donderdag bijeengeroepen. Unaniem zijn ze akkoord gegaan met de fusie. Ze bleken te snakken naar een politiek tehuis waarmee ze voor de dag kunnen komen.»

Wat volgens Abbes in het voordeel van de VSP werkt is dat er ditmaal, anders dan in 1998, slechts één ouderenpartij op de lijsten staat. Hoewel niet volledig uit te sluiten valt dat zich alsnog kapers op de kust aandienen. «Er is een klein groepje in de omgeving Schiedam-Vlaardingen dat meent onder de naam AOV door te kunnen gaan. Ze voeren die naam ten onrechte, bij de laatste ledenvergadering van het AOV heeft de partij zichzelf in meerderheid opgeheven. Volgens de wet mag je de naam dan niet meer voeren.» De VSP zal geen actie ondernemen, bezweert Abbes. «We laten die mensen bij wat ze zijn.» Er is ook E. Noordman, een «sterrenwichelaar» te Zwolle, die de Jongere Onafhankelijke Ouderen Partij (JOOP) heeft opgericht. Abbes: «Totaal niet serieus te nemen. Stuurt wilde e-mailtjes; toen de Twin Towers neergingen beweerde hij dat hij het allemaal wel voorspeld had.» Gunstig voor de VSP is dat de populaire Martin Batenburg, die na het AOV-debacle samen met zijn vrouw het Nieuw Solidair Ouderen Verbond (NSOV) oprichtte, bekend maakte wegens ziekte niet nogmaals op campagne te gaan.

De grootste troef die de VSP in handen heeft is de beoogde lijsttrekker, voormalig Vara-coryfee Wim Bosboom. Volgens secretaris Ron Meyer ziet iedereen hem zitten. «We hebben hem expres niet in het bestuur gezet omdat we niet willen dat mensen gaan zeggen: ‹Als je in het bestuur zit kom je ook op lijst.› Dus zeiden we: ‹Wim, blijf jij er maar buiten.›»

Hoewel tot in de selectiecommissie aan toe wordt bevestigd dat Bosboom het gaat worden, is Bosboom zelf er allerminst van overtuigd. «Het staat nog lang niet vast. Er wordt weer veel te veel gekletst. Ik weet niet of ik wel met alle geweld de politiek in wil. Dat heeft te maken met de partij en met mijn gezondheid.» Bosboom bevestigt dat de kandidatencommissie hem heeft uitgenodigd. «Binnenkort praat ik verder met ze.»

Bosboom, die eerder al spandiensten verleende aan Senioren 2000 en betrokken was bij de oprichting van de ASP, steunt de nieuwe partij volledig. «Ouderen verdienen een eigen partij. Ze worden slecht vertegenwoordigd in de Tweede Kamer.» Hij zegt nauwelijks idee te hebben wie er verder op de kandidatenlijst staat. «Ik heb wel vernomen dat de voorzitter, Hans Bos, zich kandidaat zou willen stellen. Dat zou fout zijn. Als dat zo is moet hij uit het bestuur. Ik wil dat het een partij wordt zonder ruzies, stront, ellende, narigheid en gedoe. Een eerlijke, open partij die niks anders wil dan op een nette, fatsoenlijke manier opkomen voor de ouderen.»

Behalve die van Bosboom wil de kandidatencommissie geen enkele naam prijsgeven. De kandidaten is verzocht tot de ledenvergadering van 15 december te zwijgen. De enige die de radiostilte verbrak, is het Helmondse gemeenteraadslid Theo van Meulekom, in zuidelijker regionen ook wel bekend als «de zingende kapper». Enkele weken geleden vroeg secretaris Meyer hem zich kandidaat te stellen, meldde hij trots in het Eindhovens Dagblad van vorige week. «Ik denk dat ze mij en mijn Onafhankelijke Seniorenpartij vanuit de provincie gevolgd hebben», licht Van Meulekom aan de telefoon toe. «Een Eindhovenaar die ik ook ken zit namens de ASP in de Provinciale Staten in Den Bosch. Die informatie van hem zal zo positief zijn geweest dat ze groen licht hebben gegeven.» Van Meulekom zegt een goede naam te hebben in Helmond en omgeving. «Ik heb 33 jaar lang een kapsalon gerund. In mijn vrije tijd componeerde ik politiek getinte carnavalskrakers.» Hij zet een plaatje op en houdt de hoorn bij de speaker: «Annemarie, het slipt volledig dicht, ik sta in de file tussen Utrecht en Maastricht.» Daarop brengt hij het pas afgeleverde Euro-lied ten gehore: «Poen, poen, poen, poen. Wat gaan we met onze gulden doen?» Nog deze maand voert de kandidatencommissie een gesprek met hem. «Ik weet niet op welke plek ik kom, maar men heeft het voornemen mij vrij hoog te zetten.»

Er gebeurde weer eens wat toen de ouderenpartijen in 1994 bezit namen van het parlement. AOV’er Wil Verkerk, met z’n duizelingwekkende betoogtrant, eisend van de minister dat een bepaald model Volkswagen Kever ook in Nederland leverbaar zou zijn. Die het eerste AOV-schisma in gang zette door fractieleider Nijpels in een hoogoplopende ruzie tegen de schenen te schoppen. Bertus Leerkes (Unie 55+), die bij een debat over de regeringsverklaring steun verleende aan een reeds ingetrokken motie en die op een en dezelfde dag tegen twee door hemzelf ingediende moties stemde. Theo Hendriks, die wegens «zeer solistisch optreden» door de AOV werd geroyeerd en als eenmansfractie Groep-Hendriks verder ging, onverwijld voortinterrumperend over de ware nationaliteit van Hare Majesteit of over de noodzaak van het inrichten van een asieleiland voor de kust van Scheveningen. Jet Nijpels, die in 1997, inmid dels overgestapt naar Senioren 2000, de achtergebleven aov’er Cees van Wingerden voor de rechter daagde omdat deze haar bleef betichten van diefstal van 86.000 gulden uit de AOV-kas.

Maar Secretaris Meyer benadrukt dat de kiezer ditmaal met een professionele organisatie van doen heeft. «We hebben doelbewust een aantal jaren gezwegen. Mensen moeten niet meer kunnen zeggen: daar heb je die ruziënde ouderen weer.»