Sarajevo – Een studentencampus vernoemen naar Karadžić of posters van Mladić ophangen op straat met daarop de tekst ‘onze held’. Sinds kort mag dit niet meer in Bosnië en Herzegovina. De hoge vertegenwoordiger van de VN, Valentin Inzko, heeft de langverwachte wet tegen genocideontkenning ingevoerd. Er staat tot vijf jaar gevangenisstraf op.

Verheerlijking van élke oorlogsmisdadiger is strafbaar, maar de wet stuit vooral tegen de borst van een groep Bosnische Serven, die steevast de genocide in Srebrenica ontkennen en de daders daarvan nog altijd als helden zien. De Bosnisch-Servische president Milorad Dodik is furieus. Direct na het bekendmaken van de wet riep hij de gehele Republika Srpska (het Servische deel van Bosnië) op zich te verenigen en te verdedigen. ‘Dit is een sleutelmoment voor de Serven. Óf we overleven óf we verliezen onze kans om te bestaan in dit deel van de wereld.’

De wet is volgens Dodik het laatste zetje voor de Serven om zich af te scheiden van de rest van het land. Hij instrueerde de Bosnisch-Servische politiemacht om uitvoering van de wet te verhinderen en er is een plan om alle landelijke instituties te boycotten.

Op de dag dat de wet van kracht werd, nam Dodiks retoriek echter een andere wending: hij gaf zichzelf aan bij de openbare aanklager. Om de moslims te verlichten, zei hij. Zij zouden druk ervaren van hun politieke leiders om aangifte te doen. ‘Om oververhitte emoties uit de politieke keuken van Sarajevo, waarin dagelijks haat tegen Serven wordt geproduceerd, te vermijden, heb ik besloten mijzelf aan te geven.’ Hij is niet bereid de wet na te leven, maar op deze manier denkt hij de controle in eigen hand te houden.

‘We zullen niet leven in een land waar iemand een wet kan invoeren door deze simpelweg op zijn website te zetten’, aldus Dodik. Helaas voor hem is dat wel het geval. Het is de taak van de hoge VN-vertegenwoordiger om de implementatie van het vredesverdrag te overzien en om wetten in te voeren of af te schaffen als deze de naoorlogse verzoening in de weg staan. Een speciale vorm van macht die vrijwel nooit wordt gebruikt, maar Inzko deed het nu toch. ‘Voor de waardigheid van de vermoorde mannen en jongens in Srebrenica.’

Zijn opvolger, Christian Schmidt, moet de wet uitvoeren. Er zijn al meerdere aangiftes gedaan en zelfs zaken geopend. Hem wacht een zware taak.