Boutros-ghali kunnen we missen, amerika niet

Een tweede termijn van Boutros Boutros-Ghali als secretaris-generaal van de Verenigde Naties zit er niet meer in. Formeel kan de Algemene Vergadering van de VN het veto van de Verenigde Staten weer wegstemmen, maar dat zou een maandenlange impasse veroorzaken. Bovendien hebben de Verenigde Staten te kennen gegeven de post te willen toekennen aan een Afrikaan als de Afrikaanse landen akkoord gaan met het vertrek van Boutros-Ghali.

Het is de eerste keer dat de regering Clinton de spierballen laat rollen in verband met de VN. En volgens veel diplomaten heeft het land, dat al jaren zijn contributie aan de VN niet betaald heeft, wel een erg grote mond. De VN zijn zo goed als bankroet; de lidstaten hebben gezamenlijk nog 2,9 miljard dollar contributie te betalen en 1,6 miljard daarvan moet uit Washington komen.
Binnen de VN-bureaucratie werd ten onrechte verwacht dat de beschuldigingen die Clinton tijdens de verkiezingsstrijd aan het adres van Boutros Boutros-Ghali uitte slechts een rondje voor de binnenlandse publieke tribune was. Ze hadden beter kunnen weten. Clinton en zijn diplomaten menen het echt. Ze schatten in dat het vertrouwen van het Amerikaanse Congres en grote delen van het Amerikaanse publiek pas weer hersteld kan worden als de VN een leider krijgen die charisma uitstraalt en de bezem door de organisatie haalt. De Amerikaanse media zitten met hun neus boven op de bureaucratie in New York en daar valt natuurlijk iedere week wel over een te duur feestje of een ongelukkige benoeming te rapporteren. Dat de VN onder leiding van diezelfde Boutros-Ghali op andere continenten ook nog wel wat zinnigs doen, valt buiten het gezichtsveld van media en publiek.
Het is nooit leuk als het machtigste land ter wereld het machtswoord uitspreekt, maar als de Verenigde Staten de VN de rug toekeren, zou dat eenvoudigweg het einde van de VN betekenen.
Veel diplomaten storen zich aan de manier waarop de Verenigde Staten het spel tegenwoordig spelen. Maar dat argument is dubbel. Een deel van het VN-establishment verstijfde zo ongeveer toen in 1992 de Clinton-ploeg binnen de VN aantrad: een groep van ondiplomatieke, maar inhoudelijk goed onderlegde jongens en meisjes. Zie Timothy Wirth, leider van veel Amerikaanse delegaties naar de grote VN-conferenties, die op zijn bureau een schaal vol condooms uit de hele wereld heeft staan; hij wist zich op te werken tot held van het internationale feminisme en zag er niet tegenop zich te laten fotograferen met de radicaalste delen daarvan. Hillary Clinton kwam naar de bevolkingsconferentie in Caïro toen Boutros-Ghali het liet afweten onder druk van de kritiek op die conferentie vanuit islamitische landen. Al Gore trok de conferentie in Rio over het milieu vlot toen er een impasse dreigde. Het programma van Clintons ploeg is helder: ze willen zich inzetten voor een slagvaardige VN op voorwaarde dat er een manager aan het hoofd komt die het in de media goed doet, die de bezem door de organisatie haalt en die de relatie met het Congres hersteld. En dat is, afgezien van het feit dat de gang van zaken geen schoonheidsprijs verdient, helemaal nog niet zo'n slechte eis.KONINKRIJK