Menno Hurenkamp

Brandende auto’s in Nederland

Zouden hier ook opstanden onder migrantenkinderen komen? Wie weet. Een paar auto’s staan zo in de fik. Nog twee keer De Telegraaf d’r overheen en de rel is daar. In een opwelling van journalistiek activisme legden Barend en Van Dorp in hun show het kijkerspubliek alvast een opgewekt geformuleerde stelling voor: de rellen beginnen ook bij ons. Aldus in het midden latend of de kijker zijn voorkeur kon uitspreken – «ja leuk, doe ons wat brandende wrakken» – of zijn vrees – «ik ben bang dat hier rellen ontstaan». De uitkomst van de BvD-stemming blijft onvermeld, want er is al genoeg stress. Maar Maurice de Hond staat niet meer alleen bij het stellen van vragen-met-gegarandeerde-paniekuitkomsten. Als er hier iets misgaat à la Française dragen niet alleen de daders en het beleid, maar ook de media schuld.

Toch is het niet zo waarschijnlijk. Frankrijk is onvergelijkbaar met Nederland. De economie groeit er al jaren bijna niet (1,2 tot 1,5 procent). De werkloosheid is 10 procent. De werkloosheid onder de migrantenjongeren loopt op tot 50 procent. De migranten jongeren zijn ook zwaar oververtegenwoordigd in de onderwijs-drop-out-cijfers. De onderwijsuitgaven in de moeilijke wijken liggen 30 procent onder het nationale gemiddelde. Kortom, het Franse systeem maakt geen plek voor nieuwkomers – en is onvergelijkbaar met het Nederlandse systeem met zijn gewichtenregelingen voor scholen en herstructureringsprogramma’s voor slechte wijken. Het kan best dat moslimfundamentalisten de Franse migrantenkids ophitsen om amok te maken – zoals Sylvain Ephimenco schreef in Trouw. Het kan best dat de Franse buitenwijken bevolkt worden door aartsluiaards met een groot verlangen naar vandalisme – zoals Theodore Dalrymple schreef in NRC Handelsblad. Maar het blijft giswerk onder publicisten. Feit is dat de Franse staat zelf een stevige basis voor wangedrag heeft gelegd.

De kern van het Franse probleem is discriminatie. Etnische verschillen bestaan niet in de Franse republiek. Er zijn alleen maar burgers, geen mensen die ’s lands wijs en eer goed kennen versus mensen die daar nog niet goed wijs uit worden. En – wat iedere vrouw, homo, gehandicapte weet – wanneer iedereen gelijk is, wint de sterkste. Het Franse antwoord op verkommeren in de marge is: stemrecht gebruiken. Witte oude mannen kunnen daar beter dan wie ook mee overweg, dus maken zij blijvend de dienst uit.

Discriminatie kan ook hier de aanleiding voor onrust vormen. Het idee dat het een ouderwets thema is wint hier aan invloed, ten onrechte. Wie over discriminatie begint is lullig, links, loser. Rita Verdonk is het gezeur beu van zandnegers die buiten de disco blijven. Zoals Aart Jan de Geus vindt dat de vrouwenemancipatie voltooid is. En een veeg teken aan de wand was de wankelmoedige bijval van PvdA-zijde voor de Rotterdamse wethouder Marco Pastors. De laatste stelde recent dat criminele moslims zich achter hun geloof verschuilen – twee halve waarheden die samen één leugen vormen. Het was een wonderlijke opvatting voor een bestuurder die betaald wordt om de volkshuisvesting te regelen. Nog raadselachtiger was waarom de halve PvdA zich haastte om het daar – tijdelijk – mee eens te zijn. In de angst een Probleem met Pim Potentie (PPP) onbenoemd te laten, laat de Nederlandse politiek alle terughoudendheid varen. Dat rekt de ruimte om publiekelijk te generaliseren over minderheden flink op – waarmee de baankansen van normale mensen afnemen en de relkansen toenemen.